ΠΕΜΠΤΗ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019
Θέατρο | Είδα...

Η «Αθηναϊκή Άνοιξη» στη Ναντ βρήκε τη «Στέγη» της 05 Απριλίου 2019

Ένα ταξίδι στη Ναντ στάθηκε η αφορμή για έναν απολογισμό «εξωστρέφειας» και συνύπαρξης με το γαλλικό κοινό.

«ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ: Απόψε το βράδυ θα μιλήσουμε για κάτι που δε μιλάμε συχνά. Ξέρετε για ποιο θέμα θα μιλήσουμε;
ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΡΟΜΠ: Θα μιλήσουμε για την αγάπη;
ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ: Πολύ σωστά. Συγχαρητήρια. Πάρα πολύ σωστά. Για την αγάπη θα μιλήσουμε.»

(απόσπασμα απο τον «Ρομπ»)

Με αφορμή τον «Ρομπ» του Ευθύμη Φιλίππου που σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Καραντζάς* και παρουσιάστηκε πρόσφατα στη γαλλική πόλη της Ναντ, θα μιλήσουμε για την αγάπη στην καλλιτεχνική δημιουργία και την εξωστρέφειά της. Γιατί, κακά τα ψέματα, ενώ η Ελλάδα έχει έντονη καλλιτεχνική παραγωγή, για κάποιο λόγο αυτή μένει εγκλωβισμένη εντός των συνόρων της. Και όχι, σκόπελος δεν είναι ούτε η σπάνια και «δύστροπη» γλώσσα μας (αυτό έχει χρόνια υπερκεραστεί από τον υπερτιτλισμό) ούτε η οικονομική κρίση (γιατί και προ κρίσεως το ίδιο συνέβαινε).  Ο λόγος είναι η απουσία σχετικών μηχανισμών που θα «κυνηγήσουν» τακτικές μετακλήσεις ελληνικών παραστάσεων στο εξωτερικό (και λέμε τακτικές, γιατί κατά καιρούς ελληνικές παραγωγές περιστασιακά ταξιδεύουν. Το έχουμε δει αυτό και σε παραγωγές του Εθνικού και σε κάποιες ιδιωτικές πρωτοβουλίες).



Η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση αποτελεί μία από τις εξαιρέσεις του κανόνα, καθώς περισσότερες από 60 παραγωγές Ελλήνων καλλιτεχνών έχουν παρουσιαστεί σε διάφορα φεστιβάλ και θέατρα σε όλο τον κόσμο, με την υποστήριξη του προγράμματος «Εξωστρέφεια» της Στέγης. Οι ελληνικές παραγωγές της ταξιδεύουν ανά τον κόσμο με στόχο, όπως αναφέρουν οι υπεύθυνοί της, «να πυροδοτηθούν συζητήσεις για την ελληνική παραγωγή παραστάσεων χορού, θεάτρου, μουσικής και εικαστικών σε διεθνές επίπεδο». Ενίσχυση, λοιπόν, της παρουσίας της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας φέρνοντας κοντά ξένους και Έλληνες καλλιτέχνες, αλλά και εξάπλωση της σύγχρονης καλλιτεχνικής παραγωγής παγκοσμίως.

Αυτές τις μέρες το www.tospirto.net  βρέθηκε στη πανέμορφη Νάντ, καθώς στο θέατρο Le Lieu Unique παρουσιάζεται ένα αφιέρωμα με τίτλο «Αθηναϊκή Άνοιξη» (Un Printemps Athenien).  Εκεί, πριν λίγες ημέρες είχε παρουσιαστεί (στις 27 και 28 Μαρτίου) σε δύο sold out παραστάσεις το «Ιόν» του Χρήστου Παπαδόπουλου, ενώ στις 6 Απριλίου ο Ζαντ Μούλτακα, συνθέτης από τον Λίβανο, θα δώσει φωνή στον Γκιλγκαμές μέσα από το Mezwej, ένα μουσικό σύνολο που περιλαμβάνει σημαντικούς σολίστες από την Ελλάδα, τη Μέση Ανατολή και την Ιταλία παρουσιάζοντας Το Έπος του Γκιλγκαμές (τη συμπαραγωγή της Στέγης που θα ανέβει στην Αθήνα στις 19 και 20 Απριλίου).


Την Τρίτη, 2 Απριλίου, περιηγηθήκαμε από τον καλλιτεχνικό διευθυντή του θεάτρου, Patrick Gyger, στην έκθεση Tomorrows (που φιλοξενήθηκε το 2017 στη Διπλάρειο). Στην Αθήνα είχαν παρουσιαστεί 32 έργα, στη Γαλλία παρουσιάστηκαν 22, ανάμεσά τους 5 καινούρια των: Design earth, Heba Amin, Loukia Alavanou, Petros Moris, James Bridle. Η έκθεση παρουσιάζει ουτοπικά και δυστοπικά σενάρια, τα οποία αξιοποιούν το μέλλον ως εργαλείο κατανόησης για το ίδιο το παρόν και περιλαμβάνει βίντεο εγκαταστάσεις, αρχιτεκτονικές αφηγήσεις, σχέδια, μακέτες και μοντέλα υποθετικών συστημάτων , καθώς και αντικείμενα τρισδιάστατης εκτύπωσης. Αυτό που δημιούργησε ιδιαίτερα θετική εντύπωση, ήταν αφενός μεν η ζέση και η «πίστη» του Γάλλου καλλιτεχνικού διευθυντή στο εγχείρημα αυτό -σε συζήτηση που είχαμε μαζί του έδωσε μεγάλη έμφαση στο πόσο ταιριάζει ο προγραμματισμός των δύο οργανισμών, του γαλλικού θεάτρου και της Στέγης- αφετέρου δε το προσεγμένο στήσιμο των έργων που εναρμονίστηκαν απόλυτα με τον εκθεσιακό χώρο.  



Το βράδυ της ίδιας ημέρας παρακολουθήσαμε μαζί με το γαλλικό κοινό τον «Ρομπ/Rob»** (διαβάστε την κριτική της παράστασης εδω)  του Ευθύμη Φιλίππου που σκηνοθέτησε ο Δημήτρης Καραντζάς. Μία παράσταση που «πατά» πάνω σε ένα κείμενο με πολύ συγκεκριμένη αιχμή και που, όπως πολύ εύστοχα μας ανέφερε ο ταλαντούχος σκηνοθέτης, «δεν αγκαλιάζει τους πάντες». Μια παράσταση που θα αδικηθεί, αν κάποιος σταθεί στις πρώτες μόνο εντυπώσεις, καθώς η επίδρασή της έχει μία έντονη μετασεισμική ακολουθία και απαιτεί αρκετό χρόνο προκειμένου να εντυπωθεί στο μυαλό του θεατή. Η αίσθηση που εμείς αποκομίσαμε από τους Γάλλους, δε διέφερε πολύ από την αίσθηση που μας είχε δημιουργηθεί, όταν είχαμε παρακολουθήσει το ίδιο έργο στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Το στοίχημα των συντελεστών της -αλλά και του Patrick Gyger που πρότεινε τη μετάκλησή του στη Ναντ- είχε θετικό πρόσημο. Ο Ρομπ, ένα κείμενο με έντονους ψυχαναλυτικούς συμβολισμούς και πυκνή πληροφορία, παρά το γεγονός ότι απαιτούσε την απόλυτη συγκέντρωση των θεατών στους υπέρτιτλους και τη σκηνική δράση ταυτόχρονα και γοήτευσε και προβλημάτισε και ενόχλησε. Την αποδοχή του κοινού ένιωσαν και οι ίδιοι οι ηθοποιοί κατά κοινή τους ομολογία. Ο Χρήστος Λούλης σημείωσε: «και στην Ελλάδα το κοινό αγωνίστηκε προκειμένου να μπει στο έργο», ενώ ο Δημήτρης Καραντζάς ανέφερε πως «κάθε φορά “μετρώ” το κοινό. Με ενδιαφέρει να καταλάβω τι παίρνει από την παράσταση. Το ίδιο ισχύει και τώρα».
Εξαιρετική εμπειρία στάθηκε, λοιπόν, η δεύτερη θέαση του έργου, καθώς λειτούργησε προσθετικά με την πρώτη και όχι επαναληπτικά, αλλά και η συνύπαρξή μας με το γαλλικό κοινό. Χαρακτηριστικό είναι, πως μετά την παράσταση, ένα μεγάλο μέρος του κοινού δεν αποχώρησε. Μεταφέρθηκε έξω, στο μπαρ του θεάτρου, και συζητούσε για το τι ήταν αυτό που είδε.



 



Αξίζει να κάνουμε μία αναφορά στο θέατρο Le Lieu Unique, γιατί πέραν του ότι αποτελεί πραγματικό κόσμημα είναι και γεμάτο εκπλήξεις. Καταρχάς στεγάζεται σε ένα παλιό εργοστάσιο μπισκότων (στο εργοστάσιο αυτό δημιουργήθηκαν τα παγκοσμίως γνωστά μπισκότα πτι μπερ) και αυτό που το κάνει εξωτερικά ξεχωριστό είναι ένας πανέμορφος πύργος με τρούλο. Ανακαινίστηκε το 2004 κάτω από μία πολύ συγκεκριμένη οπτική και αισθητική. Ο σχεδιασμός του είναι καθαρά βιομηχανικός - όπως βιομηχανική είναι και η πόλη - ενώ δε λείπει η αναφορά/ φόρος τιμής στη δουλεία, καθώς  η Νάντ ήταν η πρωτεύουσα του δουλεμπορίου στη Γαλλία, κάτι που την έκανε το πρώτο γαλλικό λιμάνι και πλούσια πόλη. Γι΄αυτό και  κάποιες πλευρές τοίχων έχουν επενδυθεί με ξύλα και υφάσματα από την Αφρική. Το κτίριο δεν είναι μόνο θέατρο. Ο δραστήριος καλλιτεχνικός του διευθυντής το χαρακτηρίζει «Κέντρο Πολιτισμού», καθώς στους χώρους του πραγματοποιούνται  φεστιβάλ φιλοσοφίας, λογοτεχνίας, μουσικής, ενώ φιλοξενούνται και όλες οι παραστατικές τέχνες. Σ΄αυτό, μπορεί να βρει κανείς ένα εξόχως ενημερωμένο βιβλιοπωλείο, ένα πλήρως εξοπλισμένο μπαρ που σερβίρει καφέ, ελαφριά σνακ από το πρωί, ενώ το βράδυ μπορεί κάποιος να πιει το ποτό του και να ακούσει μουσική.  Εξαιρετικό είναι και το εστιατόριο του θεάτρου (βρίσκεται σε χώρο ξεχωριστό από το μπαρ) που διαθέτει μεγάλο και πλούσιο κατάλογο φαγητών.


*Ο Δημήτρης Καραντζάς είναι Onassis Fellow στο πλαίσιο του Onassis Air (Onassis AiR Pilot 2018). Είναι η δεύτερη φορά που έργο του παίζεται σε γαλλικό κοινό. Το 2014 ο «Κυκλισμός του τετραγώνου» του Δ. Δημητριάδη παρουσιάστηκε στο 68ο Φεστιβάλ της Αβινιόν.

**Ο «Ρομπ/Rob» του Ευθύμη Φιλίππου θα παρουσιαστεί (ανεξάρτητα από την παράσταση) ως stage reading τον Μάιο στο Spring Season Festival του Teatro Nazionale di Genova, ως ένα από τα 5 πιο ενδιαφέροντα σύγχρονα έργα  εκτός Ιταλίας.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_ilektra_orestis_ivo_van_hove2_jan_versweyveld Είδα: την παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» σε σκηνοθεσία Ίβο Βαν Χόβε Ωμός, άκρατα ρεαλιστικός, ευριπίδειος λόγος σε μία παράσταση που μας έκοψε την ανάσα. Main_unnamed Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού Μια παράσταση που ο λόγος της ακούγεται στο ακέραιο, ενώ πετυχαίνει παράλληλα να επικοινωνήσει πλήρη τα νοήματα του Ευριπίδειου κειμένου. Main_dikomascinema9_7182 Είδα: το «Δικό μας Σινεμά» σε σκηνοθεσία Θ. Παπαθανασίου - Μ. Ρέππα - Φ. Ευαγγελινού Μία χορταστική αναδρομή στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο ή αλλιώς στο «Δικό μας Σινεμά». Main_2.dominique-sebastien.credit.michelelaurent Είδα: το «Kanata» σε σκηνοθεσία του Ρομπέρ Λεπάζ Η παράσταση του Robert Lepage αποτελεί ιδιαίτερη εμπειρία για τον θεατή της φωτίζοντας τον εικαστικό και σημειολογικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου μέσα από τη ζοφερή ανθρώπινη πραγματικότητα. Main_press_photo_mpost_small_18437_ Είδα: τη «Μαρία Πενταγιώτισσα» την εποχή των social media Η παράσταση αυτή όμως, με τα θετικά και τα αρνητικά της σημεία, με έκανε να αναρωτηθώ για ποιο λόγο δεν επιλέγονται πλέον οι επιθεωρήσεις. Ίσως ήρθε η ώρα το τόσο δύσκολο και απαιτητικό αυτό θεατρικό είδος να κάνει και πάλι την εμφάνισή του. Main_original_703_(4) Είδα: τις «Αυτόχειρες Παρθένους» σε σκηνοθεσία Susanne Kennedy Αν κάποιος δε γνώριζε ήδη την ιστορία, θα πρέπει να δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να καταλάβει τι συνέβαινε επί σκηνής. Αλλά η σκηνοθεσία δε λειτούργησε ούτε σε επίπεδο σκηνικής performance, καθώς απομονώθηκε στα σκηνικά δρώμενα και στην, ομολογουμένως θεαματική, χρήση της multimedia τεχνολογίας.
#load_content_with_ajax