ΠΕΜΠΤΗ 12 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2019
Θέατρο | Είδα...

Είδα: τα «170 τετραγωνικά» σε σκηνοθεσία Γιώργου Παλούμπη 10 Απριλίου 2019

Το δεύτερο προϊόν συνεργασίας των Τσουρή και Παλούμπη, αναδεικνύεται σ’ ένα ακόμα καλό δείγμα ρεαλιστικού θεάτρου.

Ακολουθώντας το πρότυπο γραφής του «Χαρτοπόλεμου»  ο Γιώργος Τσουρής επιδιώκει να συστήσει ένα προσωπικό συγγραφικό ύφος. Η νέα του απόπειρα - που έρχεται τρία χρόνια μετά την συνεργασία του με τον, πρόωρα χαμένο, Βαγγέλη Ρωμνιό – κινείται με συνέπεια στην ίδια γραμμή δημιουργίας: Έργο που αντλεί από τη νεοελληνική μικροαστική πραγματικότητα, που δίνει έμφαση στο νατουραλιστικό μοτίβο, χρησιμοποιεί γλώσσα σκληρή και καθημερινή, λόγο ευθύ και κοφτό, φτιάχνει χαρακτήρες αναγνωρίσιμους παρά τη σουρεαλιστική υφή τους και ακροβατεί ανάμεσα στο ιλαρό και το τραγικό.   

Αν αυτές είναι οι πρώτες στοιβάδες της συγγραφής του, το έργο στην εξέλιξη του αποκαλύπτει και τους πιο πυρηνικούς δραματουργικούς φλοιούς, συγγενείς με το πρώτο δείγμα: Η ανατομία της οικογένειας και των σχέσεων πρώτου βαθμού, η επιδραστικότητα της οικονομικής κρίσης στον οικογενειακό κλοιό, ο επαρχιωτισμός ως παθογένεια, τα υστερικά και βίαια ξεσπάσματα που εκτονώνουν την υπαρξιακή ένταση, το σκοτάδι που, στην κορύφωση, φανερώνεται και αφήνει τα πρόσωπα βουβά κι αμήχανα μπροστά στο ρου της ζωής.

Τα «170 τετραγωνικά» είναι το πεδίο ζωής και δράσης δύο αδελφών που ξανασμίγουν μετά το θάνατο του πατέρα τους. Ένα ευμέγεθες, επαρχιακής αισθητικής, σπίτι στις παρυφές της Θήβας που συσπειρώνει αναπάντεχα δύο κόρες κάτω από την καταλυτική δύναμη μιας τόσο κοντινής απώλειας. Το σπίτι, χώρος διεκδίκησης και για τις δύο - παρότι με διαφορετικά αιτήματα - υποδέχεται μια σειρά αλυσιδωτών εκρήξεων. Οι ηρωίδες του Τσουρή είναι θυμωμένες και τα «170 τετραγωνικά» μοιραία μετατρέπονται σ’ ένα ρηξιγενή χώρο. Το θυμικό της αδελφικής σχέσης πυροδοτεί εκ νέου η παρουσία δύο ανδρών: Ο σύντροφος της μικρότερης αδελφής καθώς κι ένας αναπάντεχος  επισκέπτης  - που αν δεν ήταν εξωφρενικά αφελής και αγαθός – θα παρέπεμπε σε πιντερικό εισβολέα.

Αυτό το υλικό αναλαμβάνει να αποτυπώσει σκηνικά ο Γιώργος Παλούμπης, ο σκηνοθέτης του «Χαρτοπόλεμου» - όπως και πολλών άλλων δειγμάτων νεορεαλιστικής δραματουργίας της τελευταίας δεκαετίας.  Έμπειρος χειριστής τόσο του είδους όσο και του ύφους και συνάμα εξοικειωμένος με την ομάδα ξεκλειδώνει επιμελώς ένα έργο που κινδυνεύει να δώσει την εντύπωση του απλοϊκού – ακριβώς λόγω της εγγύτητας του με το κοινό στο οποίο απευθύνεται.

Η τεχνοτροπία του δεν διαφοροποιείται ιδιαίτερα από παλαιότερες απόπειρες του. Καλλιεργεί το δρόμο προς τις ανατροπές, δίνει έμφαση στους δύο πυλώνες που προχωρούν την πλοκή – στις εντάσεις και στο σουρεαλιστικό χιούμορ – αναδεικνύει τις σιωπές μεταξύ των ηρώων (πιντερικού χαρακτήρα κι αυτές αφού αφήνουν διαρκώς το κείμενο και τις προθέσεις των προσώπων σε εκκρεμότητα), χτίζει ένα περιβάλλον αμεσότητας. Αν προστίθεται κάτι νέο στον ομαδικό τρόπο δουλειάς είναι η γενικότερη εντύπωση της ελεύθερης κυκλοφορίας του κειμένου, η αίσθηση ενεργού αυτοσχεδιασμού που πιθανά να απέχει από παράσταση σε παράσταση.

Ο γνώριμος αυτός τρόπος εργασίας πάνω στο υλικό του ρεαλισμού φαίνεται πως λειτουργεί ευεργετικά και προς τις ερμηνείες. Μολονότι οι τέσσερις πρωταγωνιστές δεν έχουν να διαχειριστούν χαρακτήρες με βάθος αλλά χαρακτήρες που αναπτύσσονται κάτω από το πρίσμα των σχέσεων  έχει μεγάλη σημασία αυτή η οικειότητα να προβληθεί και στο σκηνικό αλισβερίσι. Υπό αυτή την έννοια, δίνουν όλοι έγκυρες ερμηνείες. Η Βάλια Παπακωνσταντίνου στο ρόλο της μεγάλης αδελφής που μετατρέπει διαρκώς τη ματαίωση της σε οργή και κυνισμό, η Αμαλία Αρσένη σε μια πιο συγκαταβατική εκδοχή της απελπισίας αλλά εξίσου χειροπιαστή, ο  Αντώνης Τσιοτσιόπουλος που σηκώνει με ευχέρεια το βάρος του μυστηρίου και του σασπένς ως αινιγματικός σύζυγος της πρώτης, η Αννα Πατητή πειστική στο τυπικό προφίλ της παρείσακτης γειτόνισσας.  Όσο για το Γιώργο Τσουρή που κρατά για τον εαυτό του τον πιο αβανταδόρικο αλλά και πιο απαιτητικό ρόλο του έργου αποδεικνύει για πολλοστή φορά την έφεση του στην κωμωδία και η απόδοση του στέκεται καθοριστική στην, προς τα πάνω, ενέργεια της παράστασης.

Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω έχει, χωρίς περιστροφές, θετικό πρόσημο. Ωστόσο, καθώς έρχεται σε συνέχεια μιας σημαντικής στιγμής για την ελληνική σκηνή της τελευταίας δεκαετίας – όπως ήταν ο «Χαρτοπόλεμος» - μοιραία θα υπομείνει τη σύγκριση. Η σύγκριση ενδεχομένως να είναι άδικη∙ μπορεί ωστόσο να αποβεί και χρήσιμη. Ώστε, το επόμενο εγχείρημα να κρατήσει μεγαλύτερες αποστάσεις και ο τρόπος δουλειάς της ομάδας να αποφύγει τον κίνδυνο της τυποποίησης.

 

Να το δω γιατί:

  • Για το καλό δείγμα νεοελληνικού κειμένου.
  • Για τις στέρεες ερμηνείες.
  • Για την καλοδουλεμένη σκηνοθεσία.

Να μη το δω γιατί:
•    Γιατί φέρει πολλά κοινά στοιχεία με την προηγούμενη δουλειά της ομάδας.

Στέλλα Χαραμή

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_ilektra_orestis_ivo_van_hove2_jan_versweyveld Είδα: την παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» σε σκηνοθεσία Ίβο Βαν Χόβε Ωμός, άκρατα ρεαλιστικός, ευριπίδειος λόγος σε μία παράσταση που μας έκοψε την ανάσα. Main_unnamed Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού Μια παράσταση που ο λόγος της ακούγεται στο ακέραιο, ενώ πετυχαίνει παράλληλα να επικοινωνήσει πλήρη τα νοήματα του Ευριπίδειου κειμένου. Main_dikomascinema9_7182 Είδα: το «Δικό μας Σινεμά» σε σκηνοθεσία Θ. Παπαθανασίου - Μ. Ρέππα - Φ. Ευαγγελινού Μία χορταστική αναδρομή στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο ή αλλιώς στο «Δικό μας Σινεμά». Main_2.dominique-sebastien.credit.michelelaurent Είδα: το «Kanata» σε σκηνοθεσία του Ρομπέρ Λεπάζ Η παράσταση του Robert Lepage αποτελεί ιδιαίτερη εμπειρία για τον θεατή της φωτίζοντας τον εικαστικό και σημειολογικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου μέσα από τη ζοφερή ανθρώπινη πραγματικότητα. Main_press_photo_mpost_small_18437_ Είδα: τη «Μαρία Πενταγιώτισσα» την εποχή των social media Η παράσταση αυτή όμως, με τα θετικά και τα αρνητικά της σημεία, με έκανε να αναρωτηθώ για ποιο λόγο δεν επιλέγονται πλέον οι επιθεωρήσεις. Ίσως ήρθε η ώρα το τόσο δύσκολο και απαιτητικό αυτό θεατρικό είδος να κάνει και πάλι την εμφάνισή του. Main_original_703_(4) Είδα: τις «Αυτόχειρες Παρθένους» σε σκηνοθεσία Susanne Kennedy Αν κάποιος δε γνώριζε ήδη την ιστορία, θα πρέπει να δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να καταλάβει τι συνέβαινε επί σκηνής. Αλλά η σκηνοθεσία δε λειτούργησε ούτε σε επίπεδο σκηνικής performance, καθώς απομονώθηκε στα σκηνικά δρώμενα και στην, ομολογουμένως θεαματική, χρήση της multimedia τεχνολογίας.
#load_content_with_ajax