Θέατρο | Είδα...

Είδα: τη «Φαλακρή Τραγουδίστρια» σε σκηνοθεσία Μαρίας Ξανθοπουλίδου 17 Απριλίου 2019

Η Μ. Ξανθοπουλίδου ανέβασε τη «Φαλακρή Τραγουδίστρια» με άποψη, καταφέρνοντας παράλληλα να την κάνει σύγχρονη και να μιλήσει για το εδώ και το τώρα.

«Όλοι ζούμε σε μια θεμελιώδη άγνοια, εντός των τειχών της ύπαρξης. Μέσα στη μείζονα θεμελιώδη και ουσιαστική άγνοια. Μέσα στην απόλυτη ακατανοησία. Μια σχετική κατανόηση είναι, βέβαια δυνατόν να υπάρξει στα πλαίσια αυτής της ακατανοησίας», Ευγένιος Ιονέσκο*

Η «Φαλακρή Τραγουδίστρια» του Ευγένιο Ιονέσκο, ανέβηκε για πρώτη φορά το 1950, την ίδια χρόνια με το «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ. Είναι γεγονός ότι πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά έργα του θεάτρου του Παραλόγου, θέτοντας επί τάπητος τις συμβάσεις και όλους τους περιορισμούς που θέτει η κοινωνία στον σύγχρονο άνθρωπο. Η παράσταση που σκηνοθέτησε και ανέβασε η Μαρία Ξανθοπουλίδου στη Β’ Σκηνή του Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας σε συμπαραγωγή με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Ιωαννίνων, πέτυχε να αποτυπώσει το βασικό νόημα του έργου μέσα από γνήσια κωμική ματιά που, όμως, στο τέλος αφήνει μια ειρωνική επίγευση.

Η παράσταση αρχίζει. Οι ηθοποιοί παίρνουν τις θέσεις τους και ακινητοποιούνται. Μια φωνή ακούγεται να περιγράφει τις ιδιαίτερα σημαντικές σκηνικές οδηγίες του έργου. Μια ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη συνθήκη σε ένα μικρό θέατρο, το οποίο αδυνατεί, εκ των πραγμάτων, να αποδώσει στο έπακρο τις τόσο πολλές και ρεαλιστικές σκηνικές οδηγίες του κειμένου. Ωστόσο, η παράσταση σκοπεύει και μπόρεσε να αποδώσει το πνεύμα του συγγραφέα. Η Μ. Ξανθοπουλίδου κατάφερε σε μια απολαυστική κωμωδία να δώσει όλους τους χυμούς και τα βασικά σημεία που έθεσε ο Ιονέσκο με αυτό το πρώτο του θεατρικό έργο. Σύμφωνα με τον Μάρτιν Έσσλιν, «ο Ιονέσκο δηλώνει καθαρά την πεποίθησή του, πως η κοινωνία η ίδια αποτελεί από μόνη της, έναν από τους φραγμούς ανάμεσα στ’ ανθρώπινα όντα, και πως η αυθεντική ανθρώπινη κοινότητα είναι κατά πολύ πλατύτερη της κοινωνίας»**. Η σκηνοθέτις κατάφερε ακριβώς να αποδώσει εξαιρετικά εύγλωττα σκηνικά τις ανθρώπινες ανάγκες των 6 ηρώων που ασφυκτιούν υπό τον ζυγό των κοινωνικών επιταγών, αλλά δεν αντιδρούν καταφεύγοντας μάλιστα συχνά ακόμα και σε ψέματα! Στο χώρο δεσπόζει το επιδαπέδιο ρολόι, που χτυπάει με ήχο του Big Ben, απόλυτα δηλωτικό της Αγγλικής ταυτότητας των ηρώων, για την οποία δείχνουν τόσο υπερήφανοι. Το ρολόι αυτό υποδηλώνει όχι μόνον την ασυνέπεια της, κατά τα φαινόμενα, συνεπούς Αγγλικής κοινωνίας, αλλά δείχνει και την φθαρτότητα των ηρώων, όπως φροντίζει να υπογραμμίσει με έντονο κωμικό τρόπο το ζευγάρι των Σμιθ, με αφορμή τον θάνατο του Μπόμπι Γουότσον. Εξίσου κωμική, αν και απολύτως ειρωνική, η ματιά και στο άλλο ζευγάρι, των Μάρτιν, οι οποίοι αναγνωρίζουν ο ένας στο πρόσωπο του άλλου το άλλο τους μισό, μόνον όταν συνειδητοποιήσουν ότι ζουν στο ίδιο διαμέρισμα και μοιράζονται το ίδιο κρεβάτι που φέρει το ίδιο φιστικί couvre-lit. Η σκηνοθέτις απέδωσε τις κοινωνικές συμβάσεις, αλλά και την καταπιεσμένη ερωτική και σεξουαλική διάθεση των ηρώων αποκαλύπτοντας το κίβδηλο περιτύλιγμα που ντύνονται οι ήρωες. Ίσως ωστόσο θα έπρεπε να έχουν πιο περιορισμένη έκταση τα σχόλια αυτά, καθώς κυριάρχησαν κατά τόπους μετατοπίζοντας το βάρος της δραματουργικής σημασίας.

Εξαιρετικός ο Αλέξανδρος Μυλωνάς στο ρόλο του κυρίου Σμιθ. Στιβαρός, υποδύθηκε τέλεια τον αστό που έχει πλήρη έλεγχο των αντιδράσεων, των ενεργειών και των συναισθημάτων του. Εξίσου καλή στο πλάι του η Φαίη Ξυλά, η οποία έπαιξε με την εικόνα της τέλειας και χαρούμενης αστής νοικοκυράς, μητέρας και συζύγου, η οποία όμως ξετρελαίνεται μόλις αντικρύζει τον μυώδη και αρρενωπό Πυροσβέστη. Καταπληκτικός ήταν ο Σωκράτης Πατσίκας στο ρόλο του κυρίου Μάρτιν. Γνήσιος κωμικός ηθοποιός, ο οποίος καταφέρνει να αποδώσει τις μύχιες σκέψεις του ρόλου μόλις με ένα τρεμοπαίξιμο των ματιών του. Πολύ καλή επίσης η θεατρική του σύζυγος, Ευγενία Αποστόλου, η οποία υποδύθηκε στην εντέλεια την συντηρητική σύζυγο, που κρύβει τον αληθινό της εαυτό πίσω από την κοινωνική της ταυτότητα. Απολαυστικός ο Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος, αν και υπερβολικός ενίοτε, στο ρόλο του Πυροσβέστη. Απέδωσε το ρόλο του ως εμμονικού με την τάξη και την ασφάλεια, χωρίς ίχνος πνευματικότητας, παραδομένο στη σωματική του ρώμη και θελκτικότητα. Τέλος, η Σοφιάννα Θεοφάνους στο ρόλο της υπηρέτριας, ήταν καλή, χωρίς όμως να κατορθώνει να κλέψει την παράσταση, ευκαιρία που παρέχεται από το κείμενο.

Ενδιαφέρουσα η μεταφραστική πρόταση του έργου (Αλέξανδρος Μυλωνάς-Αλέξης Κ. Αλάτσης). Ιδιαίτερα δηλωτικά τα κοστούμια όλων των ηρώων, ενώ και τα σκηνικά, αν και λιτά, περιέγραψαν με σαφήνεια τη σκηνοθετική γραμμή (Αριάδνη Βοζάνη).

Η Μ. Ξανθοπουλίδου ανέβασε την «Φαλακρή Τραγουδίστρια» με άποψη, καταφέρνοντας παράλληλα να την κάνει σύγχρονη και να μιλήσει για το εδώ και το τώρα. Ταυτόχρονα, κούρδισε με τέτοιο τρόπο την παράσταση, ώστε η κωμωδία να κυριαρχεί και να προκύπτει αβίαστα, αφήνοντας το νόημα του έργου να προκύπτει με σαρωτική σαφήνεια και γέλιο.

*Ionesco, Η ελεγεία ενός παράλογου κόσμου, Εκδόσεις: Ροές micromega, σελ. 73
**Έσσλιν, Μάρτιν. Το Θέατρο του Παραλόγου, Εκδόσεις: Δωδώνη, σελ. 175.

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Είδα..."
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΕΙΔΑ..." Main_ilektra_orestis_ivo_van_hove2_jan_versweyveld Είδα: την παράσταση «Ηλέκτρα/Ορέστης» σε σκηνοθεσία Ίβο Βαν Χόβε Ωμός, άκρατα ρεαλιστικός, ευριπίδειος λόγος σε μία παράσταση που μας έκοψε την ανάσα. Main_unnamed Είδα: την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» σε σκηνοθεσία Γιάννη Καλαβριανού Μια παράσταση που ο λόγος της ακούγεται στο ακέραιο, ενώ πετυχαίνει παράλληλα να επικοινωνήσει πλήρη τα νοήματα του Ευριπίδειου κειμένου. Main_dikomascinema9_7182 Είδα: το «Δικό μας Σινεμά» σε σκηνοθεσία Θ. Παπαθανασίου - Μ. Ρέππα - Φ. Ευαγγελινού Μία χορταστική αναδρομή στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο ή αλλιώς στο «Δικό μας Σινεμά». Main_2.dominique-sebastien.credit.michelelaurent Είδα: το «Kanata» σε σκηνοθεσία του Ρομπέρ Λεπάζ Η παράσταση του Robert Lepage αποτελεί ιδιαίτερη εμπειρία για τον θεατή της φωτίζοντας τον εικαστικό και σημειολογικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου μέσα από τη ζοφερή ανθρώπινη πραγματικότητα. Main_press_photo_mpost_small_18437_ Είδα: τη «Μαρία Πενταγιώτισσα» την εποχή των social media Η παράσταση αυτή όμως, με τα θετικά και τα αρνητικά της σημεία, με έκανε να αναρωτηθώ για ποιο λόγο δεν επιλέγονται πλέον οι επιθεωρήσεις. Ίσως ήρθε η ώρα το τόσο δύσκολο και απαιτητικό αυτό θεατρικό είδος να κάνει και πάλι την εμφάνισή του. Main_original_703_(4) Είδα: τις «Αυτόχειρες Παρθένους» σε σκηνοθεσία Susanne Kennedy Αν κάποιος δε γνώριζε ήδη την ιστορία, θα πρέπει να δυσκολεύτηκε πάρα πολύ να καταλάβει τι συνέβαινε επί σκηνής. Αλλά η σκηνοθεσία δε λειτούργησε ούτε σε επίπεδο σκηνικής performance, καθώς απομονώθηκε στα σκηνικά δρώμενα και στην, ομολογουμένως θεαματική, χρήση της multimedia τεχνολογίας.
#load_content_with_ajax