Θέατρο | Νέα

Οι «ξένοι» της Επιδαύρου- Πώς τους «υποδέχθηκαν» οι κριτικοί; 16 Μαΐου 2019

Ο Πέτερ Στάιν ήρθε στην Επίδαυρο και το 1994 με το Ακαδημαϊκό Θέατρο του Ρώσικου Στρατού της Μόσχας και σκηνοθέτησε «Ορέστεια» του Αισχύλου σε μια παράσταση διάρκειας 6 ωρών!

Η Επίδαυρος ξεκίνησε την επαναλειτουργία της στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, το 1954, με την παράσταση του «Ιππόλυτου» του Ευριπίδη και πρωταγωνιστή τον πρωτοεμφανιζόμενο τότε Αλέκο Αλεξανδράκη. Κατά την πρώτη 20ετία λειτουργίας του Φεστιβάλ Επιδαύρου, οι παραστάσεις που δίνονταν ήταν αποκλειστικά από το Εθνικό Θέατρο. Από το 1974 και μετά άρχισαν να παίζουν στο αρχαίο θέατρο του Πολυκλείτου τόσο το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, όσο και το Θέατρο Τέχνης. Όταν η Μαρία Καλλάς βρέθηκε στην Επίδαυρο το 1960 για να ερμηνεύσει την «Νόρμα» του Μπελλίνι με την Λυρική Σκηνή, ο κόσμος συνέρρευσε μαζικά, αλλά η κριτικογραφία της εποχής δεν καλοείδε αυτή την παράσταση, γιατί θεωρήθηκε ότι αλλοίωνε τον χαρακτήρα του αρχαίου θεάτρου. Ωστόσο, η Μ. Κάλλας επέστρεψε και την επόμενη χρονιά στην επίσης κατάμεστη Επίδαυρο ερμηνεύοντας αυτή τη φορά, την «Μήδεια», στην ομώνυμη όπερα του Κερουμπίνι.

Χρειάστηκε περισσότερο από 20 χρόνια μέχρι το χώμα της Επιδαύρου να το επισκεφτεί ξανά ξένος σκηνοθέτης. Ο πρώτος ήταν, το 1982, ο σερ Πήτερ Χολ, ο οποίος παρουσίασε, με το Εθνικό Θέατρο της Μεγάλης Βρετανίας την «Ορέστεια» του Αισχύλου. Η παράσταση δεν άρεσε στους κριτικούς της εποχής, οι οποίοι μίλησαν για «εστέτ φόρμα» (Στάθης Ιω. Δρομάζος). Μερικά χρόνια αργότερα, το 1985, ο Λούκα Ρονκόνι σκηνοθέτησε τον Αριστοφανικό «Πλούτο» για λογαριασμό του Εθνικού Θεάτρου και δίχασε την κριτική κοινότητα. Ιδιαίτερα επαινετικοί ήταν οι κριτικοί της εποχής όσον αφορά στο εξαιρετικά εμπνευσμένο σκηνικό του Διονύση Φωτόπουλου, ο οποίος έστησε ένα ολόκληρο χωράφι από στάρι στην ορχήστρα της Επιδαύρου. Δεν επεφύλαξαν όμως ανάλογα σχόλια και για τη σκηνοθεσία του Ρονκόνι η οποία, όπως ισχυρίστηκαν, έφερε μεν μια ενδιαφέρουσα κινηματογραφική οπτική, αλλά άλλαξε το τέλος του έργου…Το 2004, ο Ιταλός σκηνοθέτης επέστρεψε στην Επίδαυρο με το Picolo Teatro επιλέγοντας Ευριπίδειο κείμενο αυτή τη φορά και συγκεκριμένα τις «Βάκχες», με τις οποίες απέσπασε και καλές κριτικές.

Η Τζένη Καρέζη υποδύθηκε την Σοφόκλεια «Ηλέκτρα», το 1987, σε σκηνοθεσία Ρόμπερτ Στούρουα. Επρόκειτο για μια παράσταση, η οποία δεν έτυχε καλής αντιμετώπισης από την κριτικογραφία της εποχής, καθώς θεωρήθηκε ότι ο Ρ. Στούρουα «…δεν γνωρίζει πολλά πράγματα περί τραγωδίας και υποψιάζομαι ότι δεν είχε καν διαβάσει το κείμενο της Ηλέκτρας που ανέλαβε να ‘διδάξει’». Παρόλα αυτά, η γνωστή ηθοποιός εμπιστεύτηκε τον ίδιο σκηνοθέτη δύο χρόνια αργότερα, στον «Οιδίποδα Τύραννο», όπου οι κριτικές ήταν ακόμα χειρότερες, με τον Τάσο Λιγνάδη να μιλάει για τον «ανελλήνιστο και στον τύπο και στην ουσία κ. Στούρουα».

Ο Πέτερ Στάιν ήρθε στην Επίδαυρο και το 1994 με το Ακαδημαϊκό Θέατρο του Ρώσικου Στρατού της Μόσχας και σκηνοθέτησε «Ορέστεια» του Αισχύλου σε μια παράσταση διάρκειας 6 ωρών! Μολονότι θεωρήθηκε ενδιαφέρουσα η προσπάθειά του, ωστόσο, όπως σημείωνε ο Λέανδρος Πολενάκης, ο σκηνοθέτης «βλέπει το δέντρο και χάνει το δάσος». Από την άλλη, την ίδια χρονιά ο Πήτερ Χολ έφερε, με το The Peter Hall Company, την Αριστοφανική του «Λυσιστράτη», η οποία έγινε αποδέκτης αρκετά θετικών κριτικών, μεγάλο μέρος των οποίων οφείλονται στην όψι της παράστασης που εμπιστεύτηκε και πάλι στον Διονύση Φωτόπουλο. Τα σκηνικά και κοστούμια του Δ. Φωτόπουλου κέρδισαν τις εντυπώσεις και σε επόμενες συνεργασίες του με τον Π. Χολ, όπως το 1996 στην ενιαία παράσταση «Οιδίπους τύραννος & Οιδίπους επί Κολωνώ: Τα έργα του Οιδίποδα».

Οι «Βάκχες» του Ευριπίδη που σκηνοθέτησε ο Ματίας Λάνγκχοφ για το Κ.Θ.Β.Ε. το 1997 ξεσήκωσαν κυριολεκτικό σάλο, με τον Βάιο Παγκουρέλη να σημειώνει ότι, «όταν όμως δεν υπάρχει μια καινούρια άποψη για να μπει στη θέση των δεδομένων, τότε κάθε προσπάθεια ‘ανατροπής’ τους μόνο και μόνο για την ανατροπή εκπέμπει απλώς έναν καθαρά μηδενιστικό καλλιτεχνικό ‘φασισμό’».

Το 2002, στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, ο Ιάπωνας Ταντάσι Σουζούκι παρουσίασε τον «Οιδίποδα Τύραννο» δίνοντας μια, αν μη τι άλλο, εντελώς διαφορετική οπτική από παραστασιολογικής άποψης. Από το 2006, η Επίδαυρος ανοίγει ακόμα περισσότερο προς τους ξένους και πλέον οι σκηνοθέτες που έρχονται, και δεν είναι Έλληνες, ξεπερνούν τον ένα κάθε φορά. Έτσι, το 2007 ανεβαίνουν τόσο η «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή σε σκηνοθεσία Πέτερ Στάιν, όσο και η «Ορέστεια» του Αισχύλου από το Schauspiel Frankfurt σε σκηνοθεσία Karin Neuhäuser, δύο παραστάσεις, οι οποίες αν και συγκέντρωσαν το ενδιαφέρον του κοινού, δεν είχαν την ίδια υποδοχή και από την κριτική. Την ίδια χρονιά όμως η Επίδαυρος φιλοξένησε, για πρώτη φορά, έργο που δεν προερχόταν από την δεξαμενή του αρχαιοελληνικού δραματολογίου («Ευτυχισμένες μέρες» του Σ. Μπέκετ, σε σκηνοθεσία Deborah Warner, από το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας), μια παράσταση η οποία άνοιξε έντονες συζητήσεις σχετικά με το αν πρέπει ή όχι να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του αρχαίου θεάτρου με κείμενα από το παγκόσμιο δραματολογίο. Το πείραμα όμως τελικά άνοιξε το δρόμο και προς άλλες παραστάσεις και έτσι, το 2009 φιλοξενήθηκε στην ορχήστρα της Επιδαύρου το «Χειμωνιάτικο Παραμύθι» του Ο. Σαίξπηρ από το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας σε σκηνοθεσία Σαμ Μέντες, ενώ το 2010 επισκέφθηκε και η Schaubühne το θέατρο του Πολυκλείτου, για πρώτη φορά, με τον «Οθέλλο» του Ο. Σαίξπηρ σε σκηνοθεσία Τόμας Οστερμάγιερ. Ο Σαμ Μέντες επέστρεψε, μετά την επιτυχία του εγχειρήματος, την επόμενη χρονιά με τον «Ριχάρδο Γ’» του Ο. Σαίξπηρ, συγκεντρώνοντας αυτή τη φορά καλές κριτικές, οι οποίος εστιάζονταν περισσότερο στον πρωταγωνιστή της παράστασης (Κέβιν Σπέισι), παρά στη σκηνοθεσία. Το 2016 ο Τσεζάρις Γκραουζίνις επισκέπτεται για ακόμα μια φορά την Επίδαυρο με το Κ.Θ.Β.Ε. με το αισχύλειο κείμενο «Επτά επί Θήβας» και πρωταγωνιστές τον Γιάννη Στάνκογλου  και τον Χρίστο Στυλιανού, αποκομίζοντας θετικές κριτικές. Πέρυσι ωστόσο, ο Γκραουζίνις επέστρεψε με τον επίσης αισχύλειο «Αγαμέμνονα» και πρωταγωνιστή πάλι τον Γιάννη Στάνκογλου, αλλά αυτή τη φορά, η κριτικογραφία δεν ήταν θετικά διακείμενη προς την παράστασή του.

Φέτος, το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου ανοίγει για δύο αναγνωρισμένους και διεθνώς γνωστούς ξένους σκηνοθέτες. Πλέον, οι παραστάσεις από ξένους θιάσους και πολύ περισσότερο από ξένους σκηνοθέτες δεν είναι κάτι το περίεργο, ούτε το σπάνιο. Το κοινό επίσης αναμένει με ανυπομονησία τις δύο σκηνοθεσίες από τον Robert Wilson και τον Ivo van Hove. Μένει να δούμε και τη γνώμη της θεατρικής κριτικής, η οποία δεν συμφωνεί πάντα με την άποψη του κοινού.

*ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:;Επίδαυρος: Το αρχαίο Θέατρο, Οι Παραστάσεις», εκδ. Μίλητος

 

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Νέα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΝΕΑ" Main_promitheasthiasos Ο Προμηθέας Δεσμώτης στην Επίδαυρο- Δείτε τι λέει ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης Στις 9 και 10 Αυγούστου. Main_project_1 Η τραγωδία μέσα μας από τον πέμπτο στίχο κιόλας... Φάλτσοι! Aπό την Πειραματική Ομάδα Θεάτρου “Από τον πέμπτο στίχο κιόλας Φάλτσοι”. Main_slider Καβογιάννη- Βολιώτη- Καλτσίκη- Αϊδίνη είναι τα Top Girls! Σκηνοθετεί ο Θωμάς Μοσχόπουλος. Main_original_slider_(1) «Ιφιγένεια η εν Αυλίδι» διά χειρός Καλαβριανού στην Επίδαυρο Στις 19 και 20 Ιουλίου από το ΚΘΒΕ. Main_blue_jasmine_-_olos_o_8iasos_1 Η Ελένη Ράντου επιστρέφει ως Τζάσμιν Σκηνοθετεί ο Σταμάτης Φασουλής. Main_photo3 H Νένα Μεντή είναι η Μαρίκα Κοτοπούλη- Όλες οι λεπτομέρειες Σκηνοθετεί ο Πέτρος Ζούλιας.
#load_content_with_ajax