Θέατρο | Πρόσωπα

Συνέντευξη: Η Νικαίτη Κοντούρη, η Υρώ Μανέ και η «Ρένα» 06 Δεκεμβρίου 2018

Η σκηνοθέτις και η πρωταγωνίστρια μιλούν στο www.tospirto.net.

Η «Ρένα», το τελευταίο βιβλίο του Αύγουστου Κορτώ, γίνεται θεατρικό σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με την Υρώ Μανέ στον ομώνυμο ρόλο. Λίγο πριν την πρεμιέρα της παράστασης (10 Δεκεμβρίου) εμείς είχαμε την ευκαιρία να  συνομιλήσουμε με την σκηνοθέτιδα και την πρωταγωνίστρια.

Κυρία Κοντούρη, θέλετε να μας μιλήσετε λίγο για την «Ρένα», την παράσταση που σκηνοθετήσατε για το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά;
Ν.Κ: Η «Ρένα» είναι η ιστορία μιας θηλυκής περσόνας γεμάτης εκπλήξεις, αισθήματα και λαχτάρα για ζωή. Η πρόταση από τον κ. Διαμαντή (*Καλλιτεχνικός Δ/ντής του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά) με ξάφνιασε. Μιλούσαμε επί χρόνια πότε για Λόρκα, πότε για Τσέχωφ, αλλά η πρόκληση που λέγεται «διαμορφώνουμε κείμενο του Κορτώ σε θεατρικό ταξίδι» με μετατόπισε ευχάριστα από τις επιθυμίες μου. Μετά από πολλές συζητήσεις με την πρωταγωνίστρια μου, την Υρώ Μανέ, αλλά και με τον δραματουργό-διασκευαστή, Στέλιο Χατζηαδαμίδη, καταλήξαμε σε ένα «σκηνικό παιχνίδι ρόλων», που προκύπτουν από την αφήγηση της ζωής της Ρένας σε τρεις νέους άνδρες, με τους οποίους συναντήθηκε στο Athens Pride Parade. Προσπαθήσαμε να καταγράψουμε τους άξονες στους οποίους θα μπορούσε να στηριχτεί ένας θεατρικός καμβά κι έτσι αρχίσαμε μια γοητευτική διαδρομή ανάμεσα σε γεύσεις, γλέντια, μελωδίες και ιστορικά γεγονότα, που μας έφερναν δάκρυα στα μάτια και χαμόγελα στα χείλη. Πρόθεση μας είναι να «γευτεί» και ο θεατής  την πολυτάραχη ζωή αυτής της θεότρελης ηλικιωμένης πόρνης.

Είστε μια σκηνοθέτις με μακρά και αξιόλογη διαδρομή, που έχετε ασχοληθεί με έργα του παγκόσμιου δραματολογίου και του αρχαίου δράματος, καθώς επίσης και με το κομμάτι της Όπερας. Τί είναι αυτό που σας κέντρισε το ενδιαφέρον στο συγκεκριμένο έργο, το οποίο είναι και το πρώτο νεοελληνικό λογοτεχνικό κείμενο που σκηνοθετείτε;
Ν.Κ: Έχω σκηνοθετήσει στο παρελθόν «Το Φιόρο του Λεβάντε» ( ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Ιωαννίνων), το θεατρικό μονόλογο της Κλαίρης Μητσοτάκη «Οι Παράξενοι Λόγοι της κυρίας Μποβαρύ» (Θέατρο Αμόρε, Θέατρο του Νότου), του Τάκη Θεοδωρόπουλου το «Όσοι έχασαν τον ύπνο τους» (Θέατρο Αμόρε, Θέατρο του Νότου), καθώς και μια σειρά από μονόπρακτα των Σκούρτη-Ευθυμιάδη-Κορρέ για το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού (ΚΕΠ, Νέα Υόρκη). Η δυσκολία ωστόσο στο έργο του Κορτώ ήταν να δώσουμε πνοή και στα πρόσωπα που εκμαιεύουν τις απαντήσεις της Ρένας, μιας και στην νουβέλα, μιλάει η χειμαρρώδης ηρωίδα του σε πρώτο πρόσωπο.

Το θέμα της γυναικείας πορνείας, σας έχει απασχολήσει και παλαιότερα (το 2011 στο «Αρχαιότερο επάγγελμα» της Πόλα Βάγκελ, στο Θέατρο Τέχνης). Θεωρείτε ότι οι γυναίκες αντικειμενοποιούνται και θυματοποιούνται και στη σημερινή εποχή ή ότι έχουν σημειωθεί κάποια βήματα προόδου;
Ν.Κ: Αγαπώ τους ήρωες του περιθωρίου. Με τραβάνε σαν μαγνήτης. Μαθαίνω πολλά απ’ αυτούς. Στο θέατρο, οι δυνατές και πολυπρισματικές περσόνες με ξεσηκώνουν. Τέτοια προσωπικότητα είναι η Ρένα! Την νοιώθεις παντού και πουθενά. Δεν ανήκει σε κάποια κατηγορία. Με μια απλή φράση σε πάει στην αρχή του αιώνα και με μια άλλη σε προσγειώνει στη σκληρή  πραγματικότητα. Με ένα τραγούδι σε κάνει να θέλεις να χορέψεις και με μια κραυγή να θέλεις να ουρλιάξεις για το μίσος και το κακό σ’ αυτόν εδώ τον τόπο. Με μια ευχή της, σε κάνει να θέλεις ν’ αγκαλιάσεις τον κόσμο και με την οργή της να ξορκίσεις όλες τις ήττες που πέρασαν από πάνω της. Μοιάζει μ’ εμάς, με τη χώρα μας, με τις επιλογές μας. Όσο για τις γυναίκες σήμερα, με τόσο τράφικινγκ πώς να σκεφτεί κανείς ότι δεν θυματοποιούνται ή δεν αντικειμενοποιούνται; Με παρηγορεί ωστόσο που πολλές πόρνες πηγαίνουν στο θέατρο. Και ισχυρίζονται πως τις «σώζει». Αυτό έδειξε τουλάχιστον η έρευνα μας. Και στο «Αρχαιότερο Επάγγελμα» και τη «Ρένα», οι ηρωίδες μοιράζονται εμπειρίες σε κρεβάτια στα νιάτα τους και απέραντη μοναξιά σε άδεια δωμάτια στα γεράματά τους.

Εσείς έχετε βρεθεί αντιμέτωπη με διακρίσεις βάσει του φύλου σας; Είναι εν τέλει «ένας ανδρικός κόσμος» (a man’s world), όπως τραγούδησε και ο Άρμστρονγκ;
Ν.Κ: Ζούμε σε έναν ανταγωνιστικό κόσμο. Οι γυναίκες αποδεικνύονται όλο και πιο άξιες σε όλους τους τομείς. Οι άνδρες δεν θέλουν να τους κάνουν χώρο να περάσουν μπροστά. Δεν είναι εύκολο να ζεις από τη δουλειά σου και να είσαι και ευχαριστημένη. Οι άνδρες σε κοιτάζουν καχύποπτα. Η ευγένεια, η ανοχή, η τρυφερότητα ερμηνεύονται ως αδυναμία. Όμως, όπως λέει και ο χορός στη Μήδεια: «Ήρθε ο καιρός  των γυναικών»!( μετ. Βολανάκη) και «Τιμή στων γυναικών το γένος»( Χειμωνάς).

Πόσο σημαντικός είναι ο έρωτας στη ζωή μας; Η ηρωίδα του έργου έχει να αναπολήσει και να θυμηθεί πολλούς έρωτες της. Σε εσάς τί κομμάτι κατέχει στη ζωή σας; 
Ν.Κ: Νομίζω πως δε θα ήμουνα  ζωντανή, αν δεν τον είχα ζήσει στο έπακρο.

Σας συναντούμε στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και μου έρχεται στο μυαλό η διαδρομή σας, η οποία συχνά βγαίνει εκτός των αθηναϊκών θεατρικών τοιχών (έχετε σκηνοθετήσει στο ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, στο ΚΘΒΕ, στην Πάτρα, στα Ιωάννινα). Πιστεύετε ότι το θέατρο οφείλει να είναι προσβάσιμο σε όλους;
Ν.Κ:Σέβομαι την ιδιότητά μου. Τα καλλιτεχνικά και τα επαγγελματικά μου κριτήρια είναι εξ΄ίσου ισχυρά. Κάνω τη δουλειά μου παντού με τον ενθουσιασμό και την αισιοδοξία που με χαρακτηρίζουν. Βέβαια, για πόσο ακόμα δεν ξέρω....( γέλια)

Κυρία Μανέ, πρωταγωνιστείτε σε μια παράσταση που μέσα από τη ματιά μιας γυναίκας, της ηρωίδας που ενσαρκώνετε, διατρέχουμε σχεδόν όλη την πρόσφατη ιστορία της χώρας μας. Μιλήστε μας λίγο για το ρόλο σας.
Ν.Κ: Η Ρένα είναι μια γυναίκα του περιθωρίου, που προσφέρει τις ερωτικές της υπηρεσίες. Στην προσπάθειά μου να προσεγγίσω το χαρακτήρα της, και να τον ενσαρκώσω, το τελευταίο πράγμα που με απασχόλησε ήταν η επαγγελματική της ταυτότητα, γιατί η ουσία της ήταν άλλη. Είναι ένα πλάσμα γοητευτικό, που μας παρασύρει σαν χείμαρρος, ενώ αφηγείται  την προσωπική της ιστορία, διατρέχοντας όλα τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα της πατρίδας μας. Η Ρένα υποφέρει, πέφτει, ματώνει, πληγώνεται, αντέχει, σηκώνεται και προχωράει μέχρι τις μέρες μας, με τη λαχτάρα να ζήσει άλλο ένα χάραμα, να πιεί το καφεδάκι της και να αγναντέψει απ΄ το μπαλκόνι της τον κόσμο.

Η Ρένα είναι μια γυναίκα η οποία υπηρέτησε τον έρωτα, όχι μόνον από επιλογή, αλλά και από ανάγκη. Πόσο σκληρός και δύσκολος πιστεύετε ότι είναι ο κόσμος μας για μια νέα γυναίκα;
Υ. Μ: Η Ρένα ανήκει, θα λέγαμε, σε μια ιδιαίτερη ομάδα γυναικών. Είναι περιθώριο. Για κάθε άνθρωπο, κατά τη γνώμη μου, που ξεφεύγει από τα όρια του «πολιτισμένου κόσμου», που έχει ορίσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να κινούμαστε, είναι σκληρό και δύσκολο να επιβιώσει.

Το ευρύ κοινό σας αγάπησε μέσα από την τηλεόραση, ωστόσο ο κόσμος σας ακολουθεί και στο θέατρο. Εσείς ξεχωρίζετε κάποιο από τα δύο; Πόσο διαφέρουν και πόσο μοιάζουν, θέατρο και τηλεόραση, για εσάς;
Υ. Μ: Κάθε ρόλος έχει απαιτήσεις, είτε τηλεοπτικός, είτε θεατρικός. Οι ρόλοι που καλούμαστε να ερμηνεύσουμε στο θέατρο έχουν άλλο βαθμό δυσκολίας, μιας κι από γραφής τα θεατρικά έργα είναι περισσότερο απαιτητικά. Όπως και να ΄χει δεν μπορούμε να συγκρίνουμε έναν Τενεσί Ουίλιαμς με ένα τηλεοπτικό σενάριο, όσο καλογραμμένο και να είναι.

Πόσο σημαντικός είναι ο έρωτας στη ζωή μας; Η ηρωίδα του έργου έχει να αναπολήσει και να θυμηθεί πολλούς έρωτες της. Σε εσάς τί κομμάτι κατέχει στη ζωή σας;
Υ. Μ: «Ίσως να μπορούν να ερωτεύονται μόνο οι λεύτεροι κι ο έρωτας να είναι πάνω απ΄όλα ελευθερία». Υπογραφή Ρένα!

Και οι δύο κυρίες μοιράζεστε κοινή αφετηρία, αναφορικά με το ξεκίνημα και τις σπουδές σας, αφού και οι δύο σπουδάσατε πολιτικές επιστήμες, αλλά στην πορεία σας κέρδισε το θέατρο. Τί ήταν αυτό που σας έκανε να αφήσετε τον κόσμο της νομικής για την τέχνη;
Ν.Κ.: Επέλεξα το τμήμα πολιτικών επιστημών γιατί πίστευα πως θα μου αφήνει χρόνο για να σπουδάζω παράλληλα στη δραματική σχολή του εθνικού, κι έτσι έγινε! Άλλες εποχές τότε. Δεν σ’ άφηνε εύκολα η οικογένεια να γίνεις θεατρίνα!\
Υ.Μ.: Η αγάπη μου για το θέατρο ήταν πολύ πιο ισχυρή. Μέσα από το θέατρο ζεις πολλές ζωές…

Τέλος, είστε και οι δύο σύγχρονες γυναίκες, επαγγελματίες και μητέρες. Πώς είναι να μεγαλώνεις ένα παιδί στη σημερινή εποχή, μέσα στον ορυμαγδό καταστροφικών και δυσάρεστων γεγονότων και ειδήσεων;
Ν.Κ.: Με τα παιδιά, γελάς πολύ. Κι αυτό είναι υγιές. Γελάς, διαφωνείς, τσακώνεσαι, αγαπιέσαι, δε ζητάς ανταλλάγματα, παίρνεις κουράγιο, συνεχίζεις. Σκέφτομαι τη γενιά των γονιών μου -υπέροχοι γονείς, πραγματική τύχη-, δε μας βάρυναν ποτέ με όσα πέρασαν στην κατοχή και τον εμφύλιο. Η Ζωή ήταν πολύ δυνατή και την τιμούσαν σε κάθε ευκαιρία. Και η «Ρένα» αυτό πιστεύει, πως πρέπει να την αγαπάς και να την τιμάς τη ζωή, για να αξίζει…
Υ.Μ.: Το να μεγαλώνεις ένα παιδί είναι πάντα δύσκολο, μεγάλη ευθύνη, σε όποια εποχή κι αν βρίσκεσαι. Ο δρόμος που δείχνεις στο παιδί σου ορίζεται  από τις  πράξεις σου, μπολιασμένες  με αγάπη. Μόνο η αγάπη μπορεί να περιχαρακώσει ένα παιδί και να το οπλίσει με δύναμη, ώστε να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής.

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_2-marilena_anastasiadou_photography Πέτρος Ζούλιας: «Οι συμπράξεις μάς πάνε παραπέρα» «Η συνάντησή μου με τον Σταμάτη Φασουλή είναι σημαντική και για τους δύο και θεωρώ ότι είναι χρήσιμες αυτές οι συμπράξεις για το θέατρο. Μας πάνε παραπέρα». Main_who's_afraid_of_virginia_wolf33581%d0%ac2_copy_nikolay_biryukov Στη «ζούγκλα» του σαλονιού της Βιρτζίνια Γουλφ- Ποιον καυγά θυμούνται οι ηθοποιοί της παράστασης; Εμείς αντί μίας συνηθισμένης συνέντευξης, ρωτήσαμε τους ηθοποιούς της παράστασης - Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη, Λένα Κιτσοπούλου, Γιάννη Παπαδόπουλο και Στέλλα Βογιατζάκη- ποιος από τους ερωτικούς καυγάδες της προσωπικής ή μη ζωής τους έχει αποτυπωθεί πιο έντονα στη μνήμη τους. Main_slider Γ. Περλέγκας- Μ. Πρωτόπαππα: Αντέχουν να μείνουν... γυμνοί; «Δημιουργείς αυτό που χρειάζεσαι κι αυτή είναι η αλήθεια σου». Main_slider Θέμις Μπαζάκα: «Δεν είμαι ένας πειθαρχημένος άνθρωπος που έχτισε μια καριέρα με οδηγίες χρήσης» «Η Λιούμπα έχει κάτι πολύ δικό μου. Είμαι σπάταλη, επιπόλαιη και ρομαντική. Μοιραζόμαστε και τις καταστροφικές- ερωτικές- σχέσεις, σχέσεις με τους λάθος άντρες». Main_gia_2640 Γρηγόρης Βαλτινός: «Δεν υπάρχει σκοπός όταν αγαπάς, το να αγαπάς είναι ο σκοπός» «Δεν είναι καθόλου εύκολο μέσα σε δύο λεπτά να σκουπίζεις τα μάτια των θεατών και να ζωγραφίζεις ένα γέλιο στα χείλια τους». Main_slider Γιάννης Μόσχος: «Δε θυμάμαι τα παιδικά μου χρόνια» «Πέσαμε στην παγίδα της ευκολίας και στην έκπτωση του γούστου του μέσου κοινού».
#load_content_with_ajax