Θέατρο | Πρόσωπα

Oι συντελεστές της παράστασης «Το αίμα στο χιόνι» μιλούν στο www.tospirto.net 18 Φεβρουαρίου 2019

«Ο,τιδήποτε βγαίνει στο φως, θα επιβιώσει»

Μέσα σε ένα φορτωμένο και πολύ πιεσμένο πρόγραμμα, ενόψει της επικείμενης πρεμιέρας τους, οι τρεις βασικοί συντελεστές, ο σκηνοθέτης (Ευθύμης Χρήστου) και οι πρωταγωνιστές (Μαρία Ζορμπά, Δημήτρης Φουρλής) της παράστασης «Το αίμα στο χιόνι» βρήκαν χρόνο για να μιλήσουν στο spirtonet. Το βραβευμένο έργο του Philip Ridley, που ανεβαίνει στο Τρένο στο Ρουφ, στις 19 Φεβρουαρίου, μοιάζει τρομακτικά επίκαιρο και ελληνικό.

Ο μέχρι θανάτου ξυλοδαρμός του νεαρού Βίνσεντ είναι η τραγική αφορμή, ώστε η μητέρα του, η Ανίτα, να συναντήσει τον Ντέιβι, έναν νεαρό που σύμφωνα με την κατάθεσή του, ήταν αυτός που βρήκε πρώτος τον Βίνσεντ νεκρό. Οι συνεχείς ερωτήσεις για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου, η καχυποψία, η δυσπιστία, οι ενοχές, τα βάρη αλλά και τα προσωπικά όνειρα, οι ελπίδες και οι πόθοι τους θα οδηγήσουν σε μια ολονύκτια κουβέντα που θα αποκτήσει απροσδόκητη και για τους δύο τροπή.

Θα ήθελα να ξεκινήσω από το γεγονός ότι το συγκεκριμένο έργο είναι πάρα πολύ επίκαιρο, βάσει της τρέχουσας επικαιρότητας που απασχολεί τη χώρα μας (και όχι μόνον) τα τελευταία χρόνια, αναφορικά με το bullying, το θέμα της ταυτότητας (φυλετικής, σεξουαλικής). Δίνει δηλαδή την αίσθηση ότι αφορά στην ελληνική κοινωνία του σήμερα.
Ευθύμης Χρήστου: Αναγκαστήκαμε να προσαρμόσουμε κάποια πράγματα, γιατί το έργο είναι γραμμένο το 2000 και 19 χρόνια μπορεί να μας φαίνονται λίγα, αλλά είναι πολλά. Όχι τόσο σε σχέση με αυτά που συμβαίνουν, αλλά περισσότερο με τον τρόπο που συμβαίνουν. Για παράδειγμα, πώς αντιμετωπίζεται ένας άνθρωπος με διαφορετική ταυτότητα, πώς λέμε κάποια πράγματα, σε ποια κοινωνία βρισκόμαστε. Δηλαδή εάν πετάμε μια πέτρα και σπάμε ένα τζάμι ή απλώς γράφουμε κάτι στο facebook και δεν αντιδρούμε ενεργά καν. Σε αυτά τα χρόνια που πέρασαν από τότε που γράφτηκε αυτό το κείμενο έχουν αλλάξει οι τρόποι επικοινωνίας.
Μαρία Ζορμπά: Ναι, ισχύει. Εμείς χρειάστηκε να το φέρουμε στο σήμερα περισσότερο αισθητικά και όχι θεματολογικά.

Ευθύμη, τι ήταν αυτό που σου κίνησε το ενδιαφέρον στο κείμενο;
Ευθύμης Χρήστου: Έχω ιστορία με αυτό το κείμενο. Αρχικά έπεσε στα χέρια μου, όταν έκανα προετοιμασία για να δώσω εξετάσεις στη Σχολή Θεοδοσιάδη. Τελικά, πήρα το κείμενο, αλλά δεν διάλεξα κομμάτι και το έβαλα στη βιβλιοθήκη μου, χωρίς καν να το έχω διαβάσει. Όντας στη δραματική πια, βρέθηκαν δύο καθηγητές που μου το πρότειναν, αλλά και πάλι δεν έτυχε να το διαβάσω. Το διάβασα αργότερα, ενώ βρισκόμουν και εγώ σε μια φάση ανακάλυψης του εαυτού μου, καθώς ήμουν πολύ μικρός όταν μπήκα στη δραματική σχολή και παράλληλα με το θέατρο εξερευνούσα και εμένα. Έτσι, αυτό το έργο χαράκτηκε μέσα μου και θέλησα να το ανεβάσω κάποια στιγμή.

Πώς αισθάνεστε που θα παίζετε στο θέατρο στο Ρουφ που είναι ένας χώρος αρκετά κλειστός, με ένα κείμενο εξίσου «κλειστό» ψυχολογικά;
Ευθύμης Χρήστου: Υπάρχει η εγγύτητα, στο συγκεκριμένο χώρο, αλλά βασικά αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι στο ίδιο δωμάτιο με τον θεατή, αφού όλα γίνονται μέσα σε ένα βαγόνι.
Μαρία Ζορμπά: Ο τρόπος που οδηγεί το έργο ο Ευθύμης έχει μεν αυτή την εγγύτητα, αλλά δεν οδηγείται σε ασφυξία. Και αυτό συμβαίνει, επειδή οι δύο άνθρωποι που είναι επί σκηνής ενώνονται από κάτι που είναι πολύ πιο σοβαρό. Και αυτός είναι και ο λόγος που δεν επιλέγουν να ανοίξουν την πόρτα και να φύγουν, αλλά κάθονται και μιλούν.

Το τέλος θεωρείτε ότι οδηγεί τον θεατή σε μια λύτρωση; Ή φεύγοντας ο θεατής από την παράσταση θα νιώσει έντονο προβληματισμό, αφού επί της ουσίας, δεν έρχεται κάποια δικαίωση;
Ευθύμης Χρήστου: Η μόνη λύτρωση, αν πρέπει να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη λέξη, είναι ότι υπάρχει κάτι κρυμμένο κάτω από το χαλί, το οποίο έρχεται στο φως. Αυτό το φως από μόνο του, ό,τι και να είναι, είναι μία λύτρωση. Όσο σκληρό και αν είναι αυτό που ακούγεται στο τέλος και ανεβαίνει στην επιφάνεια. Όπως έχει πει και η Μαρία κάποια στιγμή, και τα λουλούδια χρειάζονται φως. Ο,τιδήποτε λοιπόν βγαίνει στο φως, θα επιβιώσει. Το μεγαλύτερο κομμάτι της λύτρωσης, για εμένα, είναι ότι ο θεατής φεύγοντας από το θέατρο θα ακούσει δύο ανθρώπους να λένε επιτέλους την αλήθεια και να μιλούν μεταξύ τους.
Μαρία Ζορμπά: Καταφέρνουν και το σπάνε επιτέλους όλο αυτό και μιλούν, γιατί και αυτή η γυναίκα λέει συνέχεια, «δε θέλω ν’ ακούσω», «σταμάτα». Κάποια στιγμή αυτές οι αντιστάσεις της κάμπτονται, κάθεται, ενώ έχει ένα φοβερό πονοκέφαλο, και ακούει όλα αυτά που της διηγείται ο νεαρός για το γιο της. Και από εκεί και πέρα, αυτό από μόνο του είναι πολύ λυτρωτικό. Φεύγει δηλαδή ένα βάρος και από τους δύο. Υπάρχει μάλιστα ένα σύμβολο όλων αυτών των κοινωνικών «πρέπει» στο έργο, που είναι ένα σερβίτσιο της μαμάς που περνάει από γενιά σε γενιά, δε φθείρεται, δε χρησιμοποιείται, ενώ οι άνθρωποι φθείρονται, κακοποιούνται και δεν επικοινωνούν. Αυτό τελικά, σπάει και είναι συμβολικό αυτό το ράγισμα.

Υπάρχει εξέλιξη των ρόλων σας μέσα στο έργο;
Μαρία Ζορμπά: Ενώ μέσα στο έργο την ακούμε να βρίζει την ηρωίδα, ωστόσο πάντα το κάνει με μια διάθεση φυγής. Δηλαδή λέει, για παράδειγμα, «άει στο διάολο, θα φύγω». Δεν αντιμετωπίζει τα γεγονότα. Στο τέλος μόνον αναγκάζεται να τα αντιμετωπίσει και λέει «στο διάολο μανούλα, στο διάολο τα φλιτζάνια της μαμάς». Συναντάει επομένως την πηγή του κακού στη ζωή της. Εγώ τη βρίσκω πολύ τρυφερή αυτή τη βρισιά, «στο διάολο μανούλα», γιατί είναι σαν να κατανοεί και να συγχωρεί παράλληλα, αλλά και να οικτίρει. Όχι μόνο τη μάνα της, αλλά και τον εαυτό της. Δηλαδή τον συγχωρεί, αλλά και τον οικτίρει.
Ευθύμης Χρήστου: Δεν αφορά όμως μόνο στη δική της μανούλα. Αφορά σε όλες τις μανούλες που φέρνουν τα λάθη από γενιά σε γενιά και τα διαιωνίζουν. Οπότε, το ότι σπάνε οι κούπες, σημαίνει ότι σπάει, σταματάει και η συνέχεια όλης αυτής της κατάστασης.

Μαρία, θεωρείς ότι η ηρωίδα σου νιώθει υπεύθυνη;
Μαρία Ζορμπά: Όχι. Αλλά νομίζω ότι το τέλος αυτό ανοίγει. Η τακτοποίηση του εαυτού της απέναντι στη μάνα της και όλο αυτό το έγκλημα, που περνάει από γενιά σε γενιά, και είναι ένα μεταδοτικό και ανείπωτο έγκλημα. Κάποιες φορές, βλέπουμε αυτούς του δύο ανθρώπους να έχουν μια σχέση μάνας-γιου. Εμένα δηλαδή, στο δικό μου μυαλό, μου αφήνει ένα τέτοιο παράθυρο. Μπορεί συνεπώς αυτοί οι δύο να έχουν μια τέτοια σχέση στο μέλλον. Δεν τελειώνει το έργο με ένα περιστατικό βίαιο που έγινε, αλλά αφήνει ένα δρόμο μεταξύ τους.
Ευθύμης Χρήστου: Εγώ νομίζω ότι μέχρι ένα σημείο όχι, δεν νιώθει υπεύθυνη. Μόνο το κομμάτι στο τέλος δείχνει πού πέφτουν τελικά οι ευθύνες.

Τους συμπαθείτε τους ρόλους σας;
Μαρία Ζορμπά: Πάντα τους συμπαθώ τους ρόλους μου. Δε γίνεται να μην τον συμπαθήσεις. Με την έννοια ότι πρέπει να τον υπερασπιστείς. Ακόμα και σε κάτι που μπορεί να μη συμφωνούσα εγώ. Και το κοινό θα αντιμετωπίσει κομμάτια του εαυτού του ή του περίγυρού του.
Δημήτρης Φουρλής: Πρώτα κατάλαβα και κατανόησα τον τρόπο που σκέφτεται και εκφράζεται ο ρόλος μου. Δηλαδή, κατανοώ την καταπίεση που δέχτηκε από τη μητέρα του να προσαρμοστεί σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικό πρότυπο. Κατανοώ το ότι έπρεπε να μεγαλώσει έχοντας δύο κακοποιητικούς γονείς, κάτι που τον έκανε ανασφαλή και τον οδήγησε να αναζητάει αγάπη σε ερωτικούς συντρόφους που του το αρνούνταν. Κατανοώ και το θυμό του, επειδή βρήκε έναν άνθρωπο που τον ερωτεύτηκε, αλλά είχε αυτή την κατάληξη.
Ευθύμης Χρήστου: Και στο συγκεκριμένο έργο, ανάλογα με το πώς παρουσιάζεται ο κάθε ήρωας μπορεί ο θεατής να τον συμπαθήσει ή να τον αντιπαθήσει. Νομίζω ότι αυτό είναι και το ενδιαφέρον: ότι δηλαδή είναι δύο άνθρωποι, που ο καθένας από την πλευρά του είναι θύμα μέσα στην όλη ιστορία. Και τους αντιμετωπίζουμε σαν δύο κανονικούς ανθρώπους με τα πάθη τους, τα λάθη τους, τους εγωισμούς τους. Δηλαδή, υπάρχουν πράγματα με τα οποία, προσωπικά, δε συμφωνώ. Αλλά τα αντιμετωπίζω με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην επηρεαστεί το κοινό.

Θεωρείτε ότι είναι σημάδι των καιρών μας αυτή η κοινωνική παρακμή που αποτελεί επακόλουθο της οικονομικής κρίσης που βιώνει η χώρα την τελευταία 10ετία;
Δημήτρης: Υπήρχε πάντα αυτή η κοινωνική παρακμή.
Ευθύμης Χρήστου: Εμείς αποφοιτήσαμε μέσα σε αυτή την κατάσταση. Θυμάμαι συγκεκριμένα ότι τελειώνοντας τη δραματική σχολή, οι καθηγητές μάς έλεγαν ότι «δείτε τί θα κάνετε εσείς από εδώ και πέρα, γιατί εσείς δεν προλάβατε αυτά που ζήσαμε εμείς».
Μαρία Ζορμπά: Πάντως και πριν από τη δική μας γενιά, αν εξαιρέσουμε μια μικρή παρένθεση, τα πράγματα δεν ήταν ποτέ εύκολα. Δηλαδή, και η προηγούμενη γενιά είχε βγει από την Κατοχή, είχε πολύ μεγάλη φτώχια. Τα πράγματα ίσως δεν ήταν τόσο έντονα, γιατί υπήρχαν συγκεκριμένες σταθερές, λ.χ. τη δεκαετία του ’60, όταν έγινε η μεγάλη ανατροπή. Οπότε ήταν όλοι κάπως ισορροπημένοι μέσα σε αυτή τη φτώχεια και πάρα πολύ ευτυχισμένοι.

Τα πρώτα χρόνια της κρίσης φαινόταν ότι μπορεί να οδηγούμασταν σε μια καλύτερη κοινωνική κατάσταση, γεγονός που όμως ανατράπηκε στην πορεία. Το έργο αυτό, που μοιάζει να είναι γραμμένο για την Ελλάδα, θα έλεγα ότι μοιάζει να δίνει τη δική του οπτική στην αξιακή κρίση που βιώνει, τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας.
Μαρία Ζορμπά: Τα φαινόμενα αυτά (bullying, σεξουαλικές διακρίσεις, κακοποιήσεις κτλ) θεωρώ ότι υπήρχαν στη χώρα μας πολύ έντονα και παλαιότερα, απλώς τώρα βγήκαν στο φως. Δεν τολμούσε δηλαδή παλιά κάποιος ούτε καν να μιλήσει, για οποιαδήποτε διαφορετικότητα, όχι μόνον αυτή που αφορά στο σεξουαλικό κομμάτι, αλλά και για τη διαφορετικότητα του παντρεμένος-ανύπαντρος, με παιδί-χωρίς παιδί, με σπίτι-χωρίς σπίτι. Είναι, όπως φαίνεται, πολύ μικρό αυτό το εγκεκριμένο κουτάκι, παρόλο που το υπόλοιπο είναι πολύ μεγαλύτερο. Είναι αυτό το κρεβάτι του Προκρούστη, στο οποίο πρέπει να κοπούν πολλά και διάφορα, προκειμένου να χωρέσεις.

Τι εύχεστε για την παράσταση σας που βρίσκεται προ της πρεμιέρας της;
Μαρία Ζορμπά: Είδα ένα ντοκιμαντέρ πρόσφατα με μια πρώην Μις Κόσμος, η οποία είχε βιαστεί και κακοποιηθεί 7 μέρες πριν τη στέψη της. Στη συνέχεια, αυτή η γυναίκα ήθελα να το δηλώσει αυτό που έζησε και να κάνει μια εκστρατεία σε σχέση με το πως οι άνθρωποι που έχουν κακοποιηθεί δεν το ομολογούν και δεν τιμωρούνται και οι ένοχοι. Έδειχνε λοιπόν ότι έκανε πολλές ομιλίες, στις οποίες την πλησίαζαν και της μιλούσαν πάρα πολλές γυναίκες και της διηγούνταν δικά τους περιστατικά, ακόμα και από οικογενειακή βία. Κάτι ανάλογο θα μου άρεσε να ζήσουμε με αυτή την παράσταση. Να νιώσω δηλαδή ότι έχει έρθει κάποιος θεατής που τον άγγιξε και τον αφορούσε αυτό το θέμα. Έτσι, η παράσταση δεν θα έχει απλώς το ρόλο μιας καταγγελίας, αλλά θα κάνει ένα άνοιγμα, ένα κάλεσμα.
Δημήτρης Φουρλής: Ο θεατής να δει αυτούς τους 2 ανθρώπους και να ταυτιστεί, έστω και στιγμιαία. Να δει τον εαυτό του σε κάποια στιγμή του έργου. Προσωπικά, βρίσκω αναλογίες με τους «Βρυκόλακες» του Ίψεν, όπου επίσης προσπαθούν να κρατήσουν κουκουλωμένα μυστικά, τα οποία όμως βγαίνουν στην επιφάνεια.
Ευθύμης Χρήστου: Δεν πρόκειται για ένα έργο που απλώς το ανεβάζουμε έτσι, ούτε το απευθύνουμε σε κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό -για τον Ζακ ή για τον Γιακουμάκη -, αλλά το απευθύνουμε γενικά στην κοινωνία, την ελληνική οικογένεια, και θέλουμε να μιλήσουμε για τα «πρέπει» και τα στερεότυπα. Θέλουμε να πούμε ότι οι άνθρωποι πρέπει να συζητούν, να μιλούν. Θα ήταν αλλιώς η κατάσταση, λόγου χάρη, αν το παιδί της τής είχε μιλήσει όσο ήταν εν ζωή, ή αν το άλλο παιδί είχε μιλήσει στους γονείς του. Αν γενικά όλοι είχαν πει αυτά που αισθάνονταν, θα υπήρχε μια άλλη πραγματικότητα. Οπότε, ευχή για εμένα είναι να έρθει ο κόσμος στην παράσταση και μετά να θέλει να μιλήσει.

Μαρία Ζορμπά: Να μην γίνονται συζητήσεις πάνω από πτώματα, αλλά με ζωντανούς…
Ακόμα και η ηρωίδα, η οποία έμεινε έγκυος τόσο μικρή και μεγάλωσε
Ευθύμης Χρήστου: Σε αυτή την παράσταση νομίζω ότι φωτίζουμε περισσότερο το κομμάτι της οικογένειας. Έχουμε ασχοληθεί με την οικογένεια και όχι τόσο με το τί σημαίνει «ομοφυλοφιλία» ή διαφορετικότητα. Μένουμε δηλαδή στο πώς διαχειρίζεται τελικά η οικογένεια και η κοινωνία τους ανθρώπους της.

Τόνια Τσαμούρη

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Τα 15+ 2 πρόσωπα που θα θυμόμαστε από τη σεζόν που μόλις ολοκληρώθηκε Μία συνολική ανασκόπηση στις ερμηνείες που άφησαν το στίγμα τους και που θα θυμόμαστε για πολύ καιρό ακόμη. Main_vasia_xronopoulou_(1) Συνέντευξη: Η Βάσια Χρονοπούλου και τα «Βρώμικα Χέρια» «Εικάζω ίσως πως ο λόγος που αυτό το έργο έμεινε σχεδόν ανέγγιχτο είναι γιατί σε μια πρώτη ανάγνωση είναι τρομακτικό. Τα έχει όλα μέσα: τη φιλοσοφία του Σαρτρ, πολιτικές απόψεις, στρατηγικές θεωρίες, κοινωνικά προβλήματα, μα και κυρίως χαρακτήρες με ψυχολογικά υπόβαθρα αντίστοιχα με ήρωες του Ντο... Main_slider Δημήτρης Αγαρτζίδης: «Ο Φιλοκτήτης είναι το πέρασμα στην ενηλικίωση» «Με εργαλείο τον μύθο ο Σοφοκλής στήνει μπροστά μας την πρώτη περιγραφή ψυχοθεραπείας στην ανθρωπότητα». Main_slider Ο Κωνσταντίνος Μάρκελλος και η «Απαγωγή της Τασούλας» «Είναι απαίτηση κάθε εποχής να φτιάξει τις δικές της Μυθολογίες, να κατασκευάσει τους δικούς της Ήρωες». Main_giannis Συνέντευξη: Ο Γιάννης Λιγνάδης, ο Θουκυδίδης και τα Μαθήματα Πολέμου «Ο Θουκυδίδης είναι επίκαιρος όσο επίκαιρος σήμερα είναι ο “πόλεμος” και όσο επίκαιρες είναι οι αιτίες που οδηγούν στο πολεμικό φαινόμενο». Main_%ce%98%ce%bf%ce%b4%cf%89%cf%81%ce%ae%cf%82_%ce%a4%cf%83%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%ba%ce%af%ce%b4%ce%b7%cf%82 Ο Θοδωρής Τσαπακίδης και ο δικός του Μικρός Πρίγκιπας Στο «Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού.
#load_content_with_ajax