Θέατρο | Πρόσωπα

Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης και το γύρισμα της... μπίλιας 01 Απριλίου 2019

«Ο συγγραφέας γράφει για έναν ήρωα που σπαταλάει όλη τη ζωτικότητά και το πάθος του στη ρουλέτα και όχι στη ζωή. Σε κάθε εποχή οι άνθρωποι εγκλωβίζονται σε διάφορα είδη εξαρτήσης. Σήμερα αυτό λέγεται social media, τυχερά παιχνίδια, κινητά, ηλεκτρονικός τζόγος, αλκοόλ κτλ. Χάνουμε πολύ από την ουσία της ζωής μας και από ώρες δημιουργίας».

Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση της Σοφίας Καραγιάννη, δίνει πνοή στον «Παίκτη» του  Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, ένα κείμενο βαθιά ψυχολογικό με έντονα αυτοβιογραφικά στοιχεία που  γράφτηκε σε μια πολύ δύσκολη περίοδο της ζωής του συγγραφέα. Το 1863 στο καζίνο του Βισμπάντεν ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι χάνει όλα του τα χρήματα. Δέχεται να εξοφλήσει τα χρέη του, παραδίδοντας σε σύντομο χρονικό διάστημα ένα καινούργιο βιβλίο. Τα καταφέρνει, υπαγορεύοντας το κείμενο στη στενογράφο Άννα Σνίτκινα την οποία παντρεύεται λίγο αργότερα.  Έτσι, μέσα σε 26 μέρες, γράφτηκε ο «Παίκτης».

Σε μια μικρή πόλη της Γερμανίας, αριστοκράτες, κοινοί θνητοί και απατεώνες επιδίδονται με πάθος στα τυχερά παιχνίδια. Με άκρατο κυνισμό και με σαφείς διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις τζογάρουν χρήματα, ανθρώπους και αισθήματα. Εκεί, σε αυτή τη μικρογραφία της Ευρώπης με τις πολλές γλώσσες, τις διαφορετικές νοοτροπίες και με τις ιδιαιτερότητες κάθε λαού, ο Αλεξέι Ιβάνοβιτς θα παρασυρθεί στη δίνη του αδιέξοδου έρωτα και θα παίξει στη ρουλέτα κάθε ίχνος αξιοπρέπειας.

Εμείς μιλήσαμε με τον Ιωσήφ Ιωσηφίδη στην προσπάθειά μας να μάθουμε περισσότερα για την παράσταση αυτή που ανεβαίνει από τις 3 Απριλίου στο θέατρο 104.

Τι σας γοητεύει στο έργο αυτό του Ντοστογιέφσκι; 
Σε αυτό το αριστούργημα του Ρώσου συγγραφέα οι ήρωες κινούνται μέσα σε μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα. Σε μια πόλη όπου ο πυρετός του καζίνου επηρεάζει τα πάντα. Τις ανθρώπινες σχέσεις, τις ζωές των ηρώων, την ίδια τους την ύπαρξη. Επίσης αξιοσημείωτο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο λαβύρινθος των σχέσεων που έχουν μεταξύ τους οι βασικοί ήρωες. Πως η ζωή του ενός εξαρτάται  άμεσα από τη ζωή του άλλου. Ο συγγραφέας εξάλλου είναι μαέστρος στο να καταδεικνύει τη διακύμανση της ψυχολογίας των χαρακτήρων του, κάτι που κάνει έντονα και σε αυτό το έργο. Το χιούμορ που υπάρχει στο έργο του δίνει ζωντάνια και ζωτικότητα.

Τι νέο θα δούμε στην προσέγγιση της Σοφίας Καραγιάννη;
Η σκηνοθέτιδα στηρίχθηκε στο δίπολο που χαρακτηρίζει τους ήρωες της νουβέλας και δημιούργησε μια δυστοπία, όπου τα πρόσωπα του έργου χάνονται σε μια δίνη, όπως το στροβίλισμα μιας μπίλιας. Η προσέγγισή της δεν έχει το ρεαλιστικό στοιχείο, αλλά το στοιχείο της ‘καρναβαλοποίησης’, αφού οι επιθυμίες των ηρώων τρέφονται και ανατρέπονται από τα πάθη τους. Μέσα από μια φόρμα θεατρικά απλή, αλλά καθόλου απλοϊκή υποδηλώνει πως οι νόμοι της ελεύθερης αγοράς και οι νόμοι της ερωτικής συμπεριφοράς μπορεί να έχουν κοινή προέλευση την αλαζονεία.

Σκιαγραφήστε μας τον χαρακτήρα που υποδύεστε
Ο Αλεξέι είναι Ρώσος, παιδαγωγός των παιδιών του στρατηγού Ζαγκοριάνσκι και διακατέχεται από το πάθος του για την Πωλίνα. Στην προσπάθειά του να την προσεγγίσει, επιδιώκει να ανέλθει οικονομικά και κοινωνικά και ως μέσο για το σκοπό αυτό χρησιμοποιεί το παιχνίδι, τη ρουλέτα. Για τον Αλεξέι το παιχνίδι του έρωτα ταυτίζεται με το παιχνίδι της τύχης. Το σταμάτημα της μπίλιας στο ένα ή στο άλλο νούμερο  του δίνουν υπόσταση, και οικονομική δύναμη. Την ίδια στιγμή όμως η αλαζονεία φουντώνει μέσα του, δεν μπορεί να κυριαρχήσει στον εαυτό του και σε καμία επιθυμία του, παρά μόνο στο γύρισμα της μπίλιας.

Τι οδηγεί τον ήρωα στην κατάρρευση;
Είναι η αλαζονεία που οδηγεί τον ήρωα στην κατάρρευση. Η επιθυμία του να αναρριχηθεί μέσα από το παιχνίδι και να ανέλθει οικονομικά και κοινωνικά γίνεται ταυτόχρονα και η σκλαβιά του. Το γύρισμα της ρουλέτας καταλήγει  σ’ ένα ασταμάτητο κάτεργο. Η ρουλέτα και η Πωλίνα, δηλαδή ο έρωτας, τον κάνουν θύμα.

Πώς εξηγείτε τη ροπή μας στον εύκολο πλουτισμό, αλλά και στην ευκολία;
Ξέρουμε ότι δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες προτεραιότητες στη ζωή τους. Βέβαια έτσι όπως έχει χτιστεί η κοινωνίας μας όπου το χρήμα παίζει ή φτιάχτηκε για να παίζει τόσο κομβικό ρόλο για όλους, οι περισσότεροι ακόμη κι αν δεν επιδιώκουν τον εύκολο πλουτισμό, κρυφογελάνε στην ιδέα να αποκτήσουν όσο πιο γρήγορα χρήματα και με το λιγότερο δυνατό κόπο. Από τη στιγμή που και για το αυτονόητο χρειάζεται να πληρώσεις θα έλεγα ότι αυτή η τάση φαντάζει σχεδόν κατανοητή. Στη ζωή μου δεν την ακολουθώ όμως δεν καταδικάζω αυτόν που θα την υιοθετήσει. Αλλά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να μην κάνει κάτι εις βάρος κάποιου άλλου, να μη βλάπτει κάποιον άλλο. Και θα ήταν ευχής έργο να μη βλάπτει τον εαυτό του. Όσο για την ευκολία γενικότερα, συνήθως δεν έχει στέρεα πόδια, δεν έχει καλή βάση. Ό,τι γίνεται εύκολα, συνήθως καταστρέφεται και εύκολα.

Πού αγγίζει το σήμερα; Ομοιότητες του τότε με το σήμερα;
Ο  Ντοστογιέφσκι  επινοεί το φανταστικό Ρουλέτεμπουργκ, ένα γερμανικό θέρετρο, όπου το καζίνο είναι το κέντρο της δράσης. Ο εύκολος τρόπος πλουτισμού γοήτευε και γοητεύει και σήμερα. Στο έργο άνθρωποι πολλών εθνικοτήτων  και ‘τάξεων’ εξισώνονται γύρω από το τραπέζι της ρουλέτας, κάτι που γίνεται και στην εποχή μας. Παραδίνονται στην τύχη και χάνουν την αυτοκυριαρχία τους. Ο συγγραφέας γράφει για έναν ήρωα που σπαταλάει όλη τη ζωτικότητά  και το πάθος του στη ρουλέτα και όχι στη ζωή. Σε κάθε εποχή οι άνθρωποι εγκλωβίζονται σε διάφορα είδη εξαρτήσης. Σήμερα αυτό λέγεται social media, τυχερά παιχνίδια, κινητά, ηλεκτρονικός τζόγος, αλκοόλ κτλ. Χάνουμε πολύ από την ουσία της ζωής μας και από ώρες δημιουργίας.

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_03f.. «Δαναΐδες»: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net Η παράσταση αποκαλύπτει το νέο πρόσωποενός ποιητή που έχει βεβαρυνθεί στο παρελθόν με διάφορες σημασίες. Main_original_703_(5) Νέα Πρόσωπα: Κώστας Νικούλι Ο νεαρός ηθοποιός κάνει το μεγάλο βήμα και κατεβαίνει στην Επίδαυρο με τον «Προμηθέα Δεσμώτη» που σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσακίρης. Main_eleni_efthimiou_erotevmena_aloga_site_01_photo_dimitris_chondropidas «Ερωτευμένα Άλογα»: Έχουμε όλοι πρόσβαση στον έρωτα; «Μιλάμε για το δυνατό αυτό ταρακούνημα που επιδρά μέσα μας και αλλάζει τους χυμούς του σώματός μας, για την κατάσταση αυτή που συνεπαίρνει το μυαλό μας και κατ’ επέκταση για τη φαντασίωση, το όνειρο, την βαθιά κρυμμένη επιθυμία που άλλοτε εκφράζεται κι άλλοτε μένει θαμμένη να περιμένει ένα “κάποτ... Main_slider Ιφιγένεια εν Αυλίδι: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net «Ο άνθρωπος πάλευε πάντα με τους θεούς, τη Μοίρα και την Τύχη, αναζητώντας όλο και περισσότερο χώρο αυτενέργειας. Οι επιλογές μας και οι ακόλουθες πράξεις μας ορίζονται από το πλαίσιο της εκάστοτε στιγμής». Main_maxi5886(c)maxparovsky_1__copy Συνέντευξη: Ο Σταύρος Τσακίρης κάνει την Kάθριν Χάντερ Προμηθέα «Η δική μας παράσταση μάλλον θα χαρακτηριζόταν ριζοσπαστική. Θα δούμε έναν Προμηθέα που δεν είναι ούτε γυναίκα, ούτε άντρας, ούτε Θεός, ούτε Τιτάνας. Ένα αδύναμο ανθρώπινο ον που προσπαθεί να κατανοήσει γιατί το καταδίκασαν στη μοναξιά οι Θεοί σ’ αυτόν τον τόπο της εξορίας και με την επιπλέον σκλ... Main_slider Δάφνις και Χλόη: «Βουτώντας» στην αγάπη χωρίς εγχειρίδιο Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net.
#load_content_with_ajax