Θέατρο | Πρόσωπα

Μάνος Βαβαδάκης: «Η ιστορία είναι στα σκουπίδια» 13 Μαΐου 2019

«Δεν έχουμε χούντα και καμία συνθήκη στην καθημερινότητά μας δεν θυμίζει χούντα. Και είναι ντροπή και ηλιθιότητα να παρομοιάζει κανείς σημερινές καταστάσεις με αυτή την αθλιότητα που έζησε η Ελλάδα την επταετία».

Ο Μάνος Βαβαδάκης σκηνοθετεί τους «Ανθρωποφύλακες» του Περικλή Κοροβέση στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κούν. Πρόκειται για ένα βιβλίο ορόσημο, αφού είναι η πρώτη μαρτυρία που τυπώθηκε και κυκλοφόρησε διεθνώς κάνοντας γνωστή την πρακτική βασανισμών που ακολουθούσε το καθεστώς των συνταγματαρχών έναντι των αντιφρονούντων. Ακριβώς πενήντα χρόνια μετά από την πρώτη έκδοση του βιβλίου η παράσταση αναμοχλεύει τις σκληρές δοκιμασίες εξευτελισμού και βίας που υπέστη μέρος του λαού, πρακτική που ακόμα και σήμερα, έστω και ως αστείο, επιδοκιμάζεται από πολιτικούς και πολίτες. 

Εμείς μιλήσαμε με τον Μάνο Βαβαδάκη στην προσπάθειά μας να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερα για την παράσταση αυτή….

Τι σας γοήτευσε στο συγκεκριμένο έργο; 
Ο Περικλής Κοροβέσης βασανίζεται το 1967 και οι Ανθρωποφύλακες δημοσιεύονται το 1969. Δύο μόλις χρόνια μετά από αυτή την φρικτή εμπειρία. Αυτή η πράξη του Περικλή είναι που με γοήτευσε. Δεν επέλεξε τη σιωπή, δεν περίμενε να πέσει η δικτατορία, δεν ζύγισε την κατάσταση, μπήκε μπροστά επωνύμως, στιγματίστηκε, χλευάστηκε και οδήγησε την Ελλάδα στην έξοδο από το συμβούλιο της Ευρώπης και την καταδίκη του καθεστώτος, το οποίο έψαχνε νομιμοποίηση διακαώς. Χωρίς μάλιστα να στέκεται στο προσωπικό του δράμα, αλλά καταγράφει και τις εμπειρίες των συντρόφων του, που γνωρίζει στις φυλακές. Ξεσκεπάζει τον μηχανισμό πίσω από τα βασανιστήρια, τη μέθοδο. Δεν θέλει να γίνει ήρωας, τον φτάνει να είναι πολίτης. Συν τοις άλλοις, με γοητεύει ο τρόπος γραφής του βιβλίου, που συνάδει πλήρως με τον χαρακτήρα του, γεμάτος χιούμορ αντιπαρέρχεται την άγνοια, την βλακεία και τη σκληρότητα της Χούντας και των οργάνων της.

Ποιοι είναι οι Ανθρωποφύλακες και τι συμβολίζουν;
Ανθρωποφύλακες είναι όλοι εκείνοι που προσέχουν τον Περικλή, στη φυλακή, στην ταράτσα, στο νοσοκομείο. Αστεία συνθήκη, διότι τα τραύματα και οι κακώσεις είναι τόσο σοβαρά που δεν θα μπορούσε να ξεφύγει. Μερικοί από αυτούς συμμετέχουν με τον τρόπο τους στον βασανισμό του, άλλοι αδιαφορούν, κι μερικοί ελάχιστοι τον βοηθούν. Ο όρος φύλακας συνεπώς συμπυκνώνει και τους δύο ορισμούς που δίνει το λεξικό, της επιτήρησης και της φροντίδας. Η λέξη άνθρωπος ως συνθετικό αναδεικνύει το οξύμωρο της συνθήκης, πως ένας άνθρωπος στέκεται απέναντι σε έναν άνθρωπο, χωρίς να τον γνωρίζει, χωρίς να έχει κάποιο συμφέρον, χωρίς να υπάρχει σύγκρουση μεταξύ τους και αναγκάζεται να τον αντιμετωπίζει ως εχθρό.

Σκιαγραφήστε μας τους ρόλους του έργου…
Στην παράσταση βασικός άξονας είναι η αφήγηση. Ο λόγος του Περικλή, που τον παίζει ο Νέστωρ Κοψιδάς. Οι υπόλοιποι τέσσερις ηθοποιοί, Θεοδώρα Γεωργακοπούλου, Ειρήνη Γεωργαλάκη, Ελένη Ζαχοπούλου και Άρης Λάσκος, ντύνουν την αφήγηση με ντοκουμέντα της εποχής σε διάφορες φόρμες.

Πώς συνδέονται τα τότε γεγονότα με το σήμερα;
Δεν συνδέονται. Είμαι κάθετος σε αυτό. Δεν έχουμε χούντα και καμία συνθήκη στην καθημερινότητά μας δεν θυμίζει χούντα. Και είναι ντροπή και ηλιθιότητα να παρομοιάζει κανείς σημερινές καταστάσεις με αυτή την αθλιότητα που έζησε η Ελλάδα την επταετία. Το λέω γιατί τα τελευταία 10 χρόνια έχουμε ακούσει άπειρες μπούρδες, ακόμα και από επίσημα χείλη. Δεν κινδυνεύω να με συλλάβουν αύριο το πρωί, επειδή κάνω τη δουλειά μου και δεν θα φάω το ξύλο και δεν θα υποστώ τους εξευτελισμούς που πέρασε ο Περικλής, επειδή απλά οι ιδέες μου δεν συνάδουν με τις ιδέες της εξουσίας. Το πρόβλημα για μένα είναι ότι ξεχνάμε. Η ιστορία είναι στα σκουπίδια. Η Δημοκρατία είναι ευαίσθητη κατάσταση, χρειάζεται επαγρύπνηση και περιφρούρηση. Δεν γίνεται να μας σοκάρουν οι περιγραφές στους Ανθρωποφύλακες και να αδιαφορούμε για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην πλατεία Ομονοίας.

 Πώς κρίνετε την πολιτική κατάσταση, αλλά και τις πολιτικές τακτικές σήμερα;
Η πληροφορία είναι η δύναμη σήμερα. Όποιος ελέγχει τις πληροφορίες και ξέρει να τις διοχετεύει σωστά, ελέγχει και την πολιτική και το χρήμα. Αν θέλετε να μιλήσουμε ειδικά για την Ελλάδα, η μεταπολίτευση υπήρξε μια πολύ άσχημη περίοδος ενηλικίωσης για την ελληνική κοινωνία. Αποτέλεσμα της βίαιης προσαρμογής μετά την χούντα σε πλαίσια που δεν είμασταν ώριμοι να διαχειριστούμε. Τα τελευταία χρόνια φαίνονται σημάδια ωριμότητας, αλλά ελάχιστα και αυτά πνίγονται μέσα στη χυδαιότητα. Το βασικό ζήτημα είναι η έλλειψη ιδεολογίας. Και αυτό αντικατοπτρίζεται και στον χώρο του θεάτρου. Αρκεί μια εξέταση των έργων που ανέβηκαν φέτος.   

 

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_slider Συνέντευξη: O Αργύρης Ξάφης, η Δέσποινα Κούρτη και ο «Αγαμέμνονας» «Μαθαίνουμε ναι. Και τα επαναλαμβάνουμε για να σιγουρευτούμε. Και ξανά, τζογάροντας στην ανατροπή. Και στο τέλος μαθαίνουμε πραγματικά ότι χάσαμε χρόνο επιμένοντας». Main_slider Ο Μάνος Καρατζογιάννης «ανοίγει» τις «Ξένες Πόρτες» Το έργο αυτό συμβολίζει τον αγώνα για επιβίωση, την πάλη με το άδικο, το μπούλινγκ, την ορφάνια.. Main_spirto01 Νεφέλες: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net Main_giannoula1%c2%a9dominikimitropoulou «Γιαννούλα η κουλουρού»: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net «Η τέχνη είναι η μόνη που έχει το “δικαίωμα” να γλεντήσει τη θλίψη». Main_theo_prova_patari_2000px-7137 Η Σοφία Πάσχου και οι Patari Project μιλούν για το γαμήλιο γλέντι που θα στήσουν στην Μ. Επίδαυρο Στις 5 και 6 Ιουλίου. Main_padelis_flatsoulis__photo2_eleni_stroulia Ο Παντελής Φλατσούσης και τα New Kids on the... Block της Κυψέλης «Θέλω να δείξω το πώς αφηγούμαστε την πόλη μας και τη ζωή μας σε αυτήν κάνοντας σαφές το γεγονός, ότι οι αφηγήσεις μας διαμορφώνουν το τοπίο που ζούμε.»
#load_content_with_ajax