Θέατρο | Πρόσωπα

Ο Μάνος Καρατζογιάννης «ανοίγει» τις «Ξένες Πόρτες» 18 Ιουνίου 2019

Το έργο αυτό συμβολίζει τον αγώνα για επιβίωση, την πάλη με το άδικο, το μπούλινγκ, την ορφάνια..

Ο Μάνος Καρατζογιάννης αγαπά βαθιά και πιστεύει στο νεοελληνικό έργο. Το φετινό καλοκαίρι ετοιμάζει για το φεστιβάλ Αθηνών τις «Ξένες πόρτες», ένα αδημοσίευτο κείμενο που ηχογράφησε και απομαγνητοφώνησε ο Μάνος Ελευθερίου και, πέντε χρόνια πριν φύγει από τη ζωή, το εμπιστεύτηκε στη Νένα Μεντή. Πρόκειται για ένα οδοιπορικό στη Σύρο από τις αρχές του 20ού αιώνα κι έπειτα, μέσα από τη διήγηση της γιαγιάς του Ευαγγελίας Διγενή. Στη σπαρακτική αυτή διήγηση ζωντανεύουν τα βασικά μοτίβα του έργου του μεγάλου ποιητή και στιχουργού, όπως η σκληρότητα της επαρχίας, η κοινωνική αδικία, η μελαγχολία και ο φόβος του θανάτου. Γι’ αυτό και την παράσταση διατρέχουν χαρακτηριστικές μελωδίες και ποιήματα που έχουν συνδεθεί με τον Μάνο Ελευθερίου και την ιδιαίτερη πατρίδα του. Οι Ξένες πόρτες, ένα κείμενο βαθιά προσωπικό για τον μεγάλο δημιουργό, εκφράζουν ίσως εντέλει το συλλογικό ασυνείδητο ενός ολόκληρου λαού.

Εμείς μιλήσαμε με τον Μάνο Καρατζογιάννη στην προσπάθειά μας να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερα.

Πώς προέκυψε η σύνθεση και το ανέβασμα του έργου αυτού;
Είχε μόλις φύγει ο Μάνος Ελευθερίου από τη ζωή και μιλούσαμε με τη Νένα Μεντή για εκείνον. Στην προσπάθεια να συνειδητοποιήσουμε τον ξαφνικό χαμό του αρχίσαμε να θυμόμασταν διάφορα περιστατικά με τον Ελευθερίου. Ένα από αυτά ήταν και αυτό το χειρόγραφο που της εμπιστεύτηκε ο ίδιος πέντε χρόνια πριν φύγει από τη ζωή. Δε θυμάμαι ακριβώς. Θυμάμαι ότι φωτοτύπησα το κείμενο βιαστικά. Το διάβασα. Κι άρχισα αμέσως να σκέφτομαι εικόνες. Από μια παραλία της Πελοποννήσου έκανα την τελευταία μέρα της προθεσμίας την αίτηση για το Φεστιβάλ. Η σύνθεση ξεκίνησε με την έγκριση της πρότασης.

Τι σας γοήτευσε ιδιαίτερα σ΄αυτό το έργο του Μάνου Ελευθερίου;
Το έργο αφορά σε απομαγνητοφωνημένες αφηγήσεις της γιαγιάς του Ελευθερίου από τον ίδιο. Άρα είναι αυθεντικό με σπάνια προφορικότητα. Μιλά για μια εποχή που δεν γνώρισα: την Σύρο στις αρχές του αιώνα. Πρόκειται για μια σπαρακτική αλλά και αστεία συχνά αφήγηση. Αλλά κυρίως φέρνει στο φως μια βασική επιρροή στον σπουδαίο αυτό άνθρωπο και καλλιτέχνη. Δεν είναι τυχαίο ότι μέσα στην ανέκδοτη αφήγηση της γιαγιάς του ζωντανεύουν τα βασικότερα μοτίβα της τέχνης του: η σκληρότητα της επαρχίας, η κοινωνική αδικία, η μελαγχολία του θανάτου, η αγάπη για τους θεατρίνους αλλά και τη Σύρο, την ιδιαίτερη πατρίδα του.

Το έργο στηρίζεται στη διήγηση της γιαγιάς του συγγραφέα, Ευαγγελίας Διγενή. Ο συγγραφέας την αποκαλεί «καταφυγή» στο τραγούδι που γράφει για εκείνην και μελοποιεί ο Μίκης Θεοδωράκης στα 1974. Γιατί;
Σαν να τον δυνάμωσε αυτή η γυναίκα. Να τον ενθάρρυνε. Να τον έμαθε αρκετά πράγματα, παρ’ ότι η ίδια δεν είχε πάει ούτε σχολείο. Είχε όμως η ίδια στοιχεία θεατρίνας, έγραφε στίχους και ζωγράφιζε. Φαίνεται να άφησε έντονο χνάρι στον Ελευθερίου και τις αδελφές του, που ασχολήθηκαν και εκείνες με την ποίηση, τη ζωγραφική και το θέατρο.

Τι συμβολίζουν αυτές οι «Ξένες Πόρτες»;
Τον αγώνα για επιβίωση, την πάλη με το άδικο, το μπούλινγκ, την ορφάνια.. Όσους φύγανε και δε θα ξανάρθουν. Τα σπίτια που αγαπήσαμε και χαθήκανε. Την περηφάνια για τη ζωή μας. Τη διαδρομή που κάνουμε για να λύσουμε κάποιους λογαριασμούς με τον εαυτό μας πρώτα και μετά με τους άλλους. Τις άδυτες μυστικές «Πόρτες» ενός μεγάλου δημιουργού.

Γύρω από ποιους νοηματικούς άξονες περιστρέφεται;
Αφεντικά, Παντρειά, Μεγάλα Μυστήρια, Ξένα Μαλλιά, Αίματα και νερά, Δωρεάν Ψωμί, είναι μερικοί από τους νοητικούς άξονες του έργου. Θα μπορούσε να είναι και τραγούδια του Ελευθερίου είναι όμως συμβάντα από τη ζωή της γιαγιάς του, όπως τα ταξινόμησα, και σκιαγραφούν το ψυχογράφημά της και την έμμεση άρρηκτη σχέση με το έργο του εγγονού της. Άλλωστε, όπως προκύπτει κι από την έρευνα είχαν μια πολύ ιδιαίτερη σχέση.

Πού αγγίζει το σήμερα το έργο αυτό;
Στο προσωπικό και το συλλογικό ασυνείδητό μας. Στη φτώχεια μας. Άρα και στον πλούτο μας. Τον εσωτερικό. Σ’ ό,τι επιστρατεύει κανείς μας για ν’ αντέχει και να πηγαίνει παρακάτω. Παραπέρα.

Συντελεστές: 
Δραματουργική επεξεργασία - σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
Δραματουργική συνεργασία: Θανάσης Νιάρχος - Χριστιάνα Μαντζουράνη
Μουσική: Γιώργος Ανδρέου
Σκηνικά: Γιάννης Αρβανίτης
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Φωτισμοί: Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Ερμηνεία: Νένα Μεντή
Διεύθυνση παραγωγής: Μαρία Κωνσταντάκη
Video: Δήμητρα Τρούσα

 

Γεωργία Οικονόμου

Info

11 Ιουλίου 2019
ΠΕΙΡΑΙΩΣ 260, Πειραιώς 260, Ταύρος
Τηλ.: 210-9282900 / 210-4838739
Χώρος Ε. Έως 15 Ιουλίου,21:00. Διάρκεια: 70 λεπτά

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_03f.. «Δαναΐδες»: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net Η παράσταση αποκαλύπτει το νέο πρόσωποενός ποιητή που έχει βεβαρυνθεί στο παρελθόν με διάφορες σημασίες. Main_original_703_(5) Νέα Πρόσωπα: Κώστας Νικούλι Ο νεαρός ηθοποιός κάνει το μεγάλο βήμα και κατεβαίνει στην Επίδαυρο με τον «Προμηθέα Δεσμώτη» που σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσακίρης. Main_eleni_efthimiou_erotevmena_aloga_site_01_photo_dimitris_chondropidas «Ερωτευμένα Άλογα»: Έχουμε όλοι πρόσβαση στον έρωτα; «Μιλάμε για το δυνατό αυτό ταρακούνημα που επιδρά μέσα μας και αλλάζει τους χυμούς του σώματός μας, για την κατάσταση αυτή που συνεπαίρνει το μυαλό μας και κατ’ επέκταση για τη φαντασίωση, το όνειρο, την βαθιά κρυμμένη επιθυμία που άλλοτε εκφράζεται κι άλλοτε μένει θαμμένη να περιμένει ένα “κάποτ... Main_slider Ιφιγένεια εν Αυλίδι: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net «Ο άνθρωπος πάλευε πάντα με τους θεούς, τη Μοίρα και την Τύχη, αναζητώντας όλο και περισσότερο χώρο αυτενέργειας. Οι επιλογές μας και οι ακόλουθες πράξεις μας ορίζονται από το πλαίσιο της εκάστοτε στιγμής». Main_maxi5886(c)maxparovsky_1__copy Συνέντευξη: Ο Σταύρος Τσακίρης κάνει την Kάθριν Χάντερ Προμηθέα «Η δική μας παράσταση μάλλον θα χαρακτηριζόταν ριζοσπαστική. Θα δούμε έναν Προμηθέα που δεν είναι ούτε γυναίκα, ούτε άντρας, ούτε Θεός, ούτε Τιτάνας. Ένα αδύναμο ανθρώπινο ον που προσπαθεί να κατανοήσει γιατί το καταδίκασαν στη μοναξιά οι Θεοί σ’ αυτόν τον τόπο της εξορίας και με την επιπλέον σκλ... Main_slider Δάφνις και Χλόη: «Βουτώντας» στην αγάπη χωρίς εγχειρίδιο Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net.
#load_content_with_ajax