Θέατρο | Πρόσωπα

Οιδίπους Τύραννος: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net 25 Ιουνίου 2019

«Ο ΟΙδίποδας είναι ένα αριστούργημα πλοκής και ποίησης, ίσως το σπουδαιότερο από τα σωζόμενα έργα του αρχαίου δράματος, κι όχι τυχαία, το αγαπημένο του Αριστοτέλη, που βάσισε πάνω του τους κανόνες της δραματουργίας στην “Ποιητική”, κανόνες που διαμόρφωσαν τη μυθοπλασία μέχρι τις μέρες μας».

Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης παίρνει το επιδαύριο σκηνοθετικό βάπτισμά του με τον «Οιδίποδα Τύραννο», την αριστουργηματική τραγωδία του Σοφοκλή, η οποία θα παρουσιαστεί στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την Παρασκευή 12 και το Σάββατο 13 Ιουλίου.
Ο Δημήτρης Λιγνάδης κρατά τον ρόλο του Οιδίποδα και η Αμαλία Μουτούση τον ρόλο της Ιοκάστης. Στη σκηνή μαζί τους ο Νίκος Χατζόπουλος (Κρέων), ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης (Τειρεσίας), ο Γιώργος Ζιόβας (Άγγελος), ο Γιώργος Ψυχογιός (Θεράπων), ο Νικόλας Χανακούλας (Εξάγγελος) κι ένας χορός 10 επιπλέον ηθοποιών και μουσικών. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Πάρι Μέξη και η μουσική του Μίνωα Μάτσα.

Εμείς μιλήσαμε με τους συντελεστές της παράστασης στην προσπάθειά μας να αποκρυπτογραφήσουμε τις προθέσεις τους...

 
Γιατί επιλέξατε να σκηνοθετήσετε τον Οιδίποδα Τύραννο;

Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης : Έχω μελετήσει τον Οιδίποδα Τύραννο κι έχω συνδεθεί με το έργο αυτό δύο φορές, στην παράσταση του Σπύρου Ευαγγελάτου, παίζοντας τον επώνυμο ρόλο, και στην παράσταση του Τσέζαρις Γκραουζίνις, παίζοντας την Ιοκάστη, τον Τειρεσία και τον βοσκό.
Είναι πραγματικά ένα αριστούργημα πλοκής και ποίησης, ίσως το σπουδαιότερο από τα σωζόμενα έργα του αρχαίου δράματος, κι όχι τυχαία, το αγαπημένο του Αριστοτέλη, που βάσισε πάνω του τους κανόνες της δραματουργίας στην “Ποιητική”, κανόνες που διαμόρφωσαν τη μυθοπλασία μέχρι τις μέρες μας.
Δέχτηκα την πρόσκληση να το σκηνοθετήσω ως πρόκληση να ανακαλύψω, μαζί με τους συντελεστές και τους ηθοποιούς, για να πούμε ξανά την πασίγνωστη ιστορία σαν ιστορία δική μας, έναν δρόμο, με σεβασμό στο κείμενο, πατώντας σε χνάρια που έχουν χαράξει άλλοι, πριν από μας. Και, ταυτοχρόνως, δρόμο προσωπικό. Είναι ο δρόμος που άλλοι αποκαλούν Μοίρα, άλλοι Τύχη, άλλοι Θεό, άλλοι βλέπουν σ’ αυτόν ένα Σύμπαν εντελώς αδιάφορο για τα ανθρώπινα. Κι ο δρόμος οδηγεί προς τα πίσω, από έναν άνδρα -τον ευφυέστερο και ικανότερο όλων - προς ένα μωρό, μακριά απ’ τη στοργή της μάνας του, εγκαταλειμμένο εκεί, στον Κιθαιρώνα. Κι έναν βοσκό να πλησιάζει.

Πείτε μας λίγα λόγια για τη σκηνογραφία της παράστασης και τον ρόλο που κατέχει σ΄αυτήν
Πάρις Μέξης:
Η σκηνογραφία του «Οιδίποδα Τυράννου» που θα παρουσιάσουμε αποτελεί το πλαίσιο διήγησης της θεατρικής πράξης με την μεταφορική αλλά και την κυριολεκτική έννοια. Η πρόθεση του σκηνοθέτη της παράστασης, Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη, για τη δημιουργία μιας παράστασης απογυμνωμένης από οποιοδήποτε στοιχείο που πιθανόν θα απομάκρυνε τη ματιά του θεατή από το κεντρικό πρόσωπο του μύθου, τον Οιδίποδα, μας οδήγησε σε μια όψη που εξελίσσεται από το τίποτα στο κρίσιμο και πάλι πίσω στο τίποτα με μόνο τεκμήριο των σκηνικών συμβάντων, τα ίχνη της θεατρικής πράξης.
Το έργο μας ξεκινά σε μια άδεια ορχήστρα που όμως σύντομα θα γεμίσει με είδωλα μιας χωροχρονικής σύμπτωσης «άλλων εαυτών» του Οιδίποδα.
Μέσα από χειρονομίες που προκύπτουν από την εξέλιξη της αναζήτησης της αληθινής ταυτότητας του ήρωα, η ορχήστρα μετατρέπεται σε πίνακα κάποιου παιχνιδιού με μια μόνο λύση.

Πώς εμπνευστήκατε τη σύνθεση της μουσικής και ποιος ο ρόλος της στην παράσταση; Θα είναι ζωντανή;
Μίνως Μάτσας: Ένα βράδυ που κοιτούσα τους γαλαξίες είδα ένα αστέρι με το όνομα Οιδιπους. Καθώς το κοιτούσα επίμονα έπεσε επάνω στο κεφάλι μου και γέννησε εκατοντάδες νότες. Νότες γνώριμες, οικίες, σκληρές, επικίνδυνες, τρυφερές. Τις μάζεψα από το πάτωμα, τις έβαλα μέσα σε καλάμια, ασκούς και δέρματα. Άνοιξα τρύπες για να αναπνέουν και τις πήγα δώρο στους φίλους μου. Εκείνοι τις πήρανε,  τις πήγαν πέρα δώθε τόσους μήνες με αποτέλεσμα να γίνουν υπέροχες μουσικες και σοφά λόγια. Τώρα τους ανήκουν.



«Ποιος είναι» τελικά ο Οιδίποδας;

Δημήτρης Λιγνάδης: Η μεγαλη τεχνη δεν δινει απαντησεις. Η μεγαλη τεχνη θετει με σαφηνεια τα ερωτηματα. Ο ΟΙΔΙΠΟΔΑΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ του Σοφοκλη,ειναι μεγαλη ΤΕΧΝΗ. Γιατι ΔΕΝ γραφεται, ΔΕΝ λεγεται,αλλα σημαίνεται. Και αυτη τη σημανση θα την καταλαβω με το περας των παραστασεων. Οταν θα τον εχω αποκωδικοποιησει, ενωπιον κοινου. Που θα βλεπει το κοστος αυτης της μυησης. Μεσα του. Και μεσα μου.

Μπορείτε να μας ψυχογραφήσετε τον Κρέοντα και τις ψυχολογικές του διακυμάνσεις;
Νίκος Χατζόπουλος:
Είναι λάθος να προσεγγίζουμε τους ήρωες της τραγωδίας με όρους ψυχογραφήματος, σαν να ήταν χαρακτήρες σύγχρονου ψυχολογικού δράματος. Έτσι μικραίνουμε πολύ το μέγεθός τους. Ο Κρέων του σοφόκλειου "Οιδίποδα" δεν έχει ψυχικές διακυμάνσεις. Εκπροσωπεί σταθερά έναν τρόπο σκέψης και μια στάση ζωής: της πρακτικής λογικής, του πραγματισμού, και της νηφαλιότητας. Δεν είναι στάση ηρωική, αλλά είναι στάση του ανθρώπου που επιβιώνει έντιμα. Γι' αυτό ακριβώς έρχεται σε σύγκρουση με τον Οιδίποδα, αλλά και κατορθώνει να κερδίσει τις εντυπώσεις του Χορού.

Ποιο είναι το ψυχολογικό προφίλ της Ιοκάστης και πως μπορεί να αισθάνεται ως σύζυγος και μητέρα στην «αναγνώριση» του γιου της;  
Αμαλία Μουτούση:
 Η γυναίκα αυτή είναι ένα αίνιγμα. Τι ψυχολογικό προφίλ μπορεί να έχει ένα αίνιγμα; Αυτό που αισθάνεται όταν αναγνωρίζει ότι είναι παντρεμένη με το παιδί της δεν μπορώ ούτε καν να το φανταστώ. Θα μου πείτε- και πως θα την παίξεις;  Όσο λιγότερα ξέρω τόσο καλύτερα.

Πώς συνδέεται ο Οιδίποδας με το σήμερα;
Νικόλας Χανακουλας:  Θα έλεγα πως το σήμερα συνδέεται με τον Οιδίποδα. Η κίνηση είναι προς τα πίσω. Εννοώντας ότι όταν σήμερα ασχολούμαστε με "μεγάλα" κείμενα όπως ο Οιδίπους του Σοφοκλή, ασχολούμαστε με κείμενα "μήτρες", ξαναγυρνάμε δηλαδή σε αρχετυπικούς προβληματισμούς και αναζητήσεις. Και αν το προσεγγίσουμε έτσι, δεν υπάρχει επικαιρότητα αλλά διαχρονικότητα. Όταν ο Οιδίπους αναρωτιέται στην διάρκεια του έργου "Ποιός με γέννησε;" προφανώς το ερώτημα ξεφεύγει απο τους φυσικούς γεννήτορες του και αναφέρεται στην Μοίρα και το αναπόδραστο της ζωής. Όταν ένας άνθρωπος που ζει -αισίως- στον 21ο αιώνα και παρόλο που εμπεριέχει όλη την γνώση και την εμπειρία της ανθρωπότητας μέχρι τώρα, θέσει το ίδιο ερώτημα θα αναμετρηθεί με το ίδιο βάθος, το ίδιο σκοτάδι που είδε ο Οιδίπους και το ίδιο θα συμβεί και σε 100 χρόνια από τώρα στον αντίστοιχο άνθρωπο. Και ευτυχώς πάντα θα "βλέπει" υπαρξιακά σκοτάδια και θα συντρίβεται γιατί αλλιώς θα είχαμε το τέλος του Μύθου στην επίγεια ζωή μας. Κάπως βαρετό ακούγεται!

Ο Τειρεσίας μολονότι είναι τυφλός «βλέπει» την αλήθεια. Ο Οιδίποδας μόνο όταν τυφλώνεται έρχεται αντιμέτωπος μ´ αυτην... μπορειτε να μας σχολιάσετε αυτήν την αντίθεση; Τελικά με «μάτια» βλέπουμε;

Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης

 Πόσο τελικά μας βαραίνουν τα εν αγνοία μας αμαρτήματα;
Γιώργος Ζιόβας: Όλα έχουν τη σημασία τους στο ταξίδι της ζωής,δηλαδή της γνώσης. Ό,τι κακό συμβαίνει εν αγνοία μας δεν μοιάζει τελικά να μας απαλλάσσει από την ευθύνη. Μια προαιώνια συμβολική ενοχή θα εμφανίζεται πάντα,φορτωμένη με συγκριτική σκέψη και αυτοτιμωρία,σκοτώνοντας τον “αθώο” και μοιράζοντας δικαιοσύνη. Κι ο άνθρωπος θα θέλει όλο και περισσότερο να κατακτά, να γνωρίζει, να προβλέπει, να ελέγχει, για να αποφύγει το κακό, αγνοώντας ότι ακόμα κι αυτό, είναι μια διαδικασία ωριμότητας. Μια ανοιχτή προοπτική ετοιμότητας για όλα ή όπως λέει ο Σαίξπηρ: “Το παν είναι να είσαι ώριμος – έτοιμος”. Αυτόν τον άνθρωπο που αναμετριέται με τον ίδιο του τον εαυτό, μέσα από μια αιματηρή περιπέτεια αυτογνωσίας και αυτοπροσδιορισμού, φωτίζει με το έργο του και ο Σοφοκλής.

Πόσο καταλυτική είναι η δύναμη της αλήθειας που φέρει ο ρόλος του Θεράποντα;
Γιώργος Ψυχογιός: ...Η δύναμη της αλήθεια, που στον συγκεκριμένο ρόλο πηγάζει από την απόλυτη ανθρωπιά, δηλαδή το αυτονόητο.... Έσωσε το παιδί παραβιάζοντας τους νόμους και τις εντολές επειδή το ΛΥΠΉΘΗΚΕ!

Γεωργία Οικονόμου

Περισσότερα "Πρόσωπα"
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ "ΠΡΟΣΩΠΑ" Main_03f.. «Δαναΐδες»: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net Η παράσταση αποκαλύπτει το νέο πρόσωποενός ποιητή που έχει βεβαρυνθεί στο παρελθόν με διάφορες σημασίες. Main_original_703_(5) Νέα Πρόσωπα: Κώστας Νικούλι Ο νεαρός ηθοποιός κάνει το μεγάλο βήμα και κατεβαίνει στην Επίδαυρο με τον «Προμηθέα Δεσμώτη» που σκηνοθετεί ο Σταύρος Τσακίρης. Main_eleni_efthimiou_erotevmena_aloga_site_01_photo_dimitris_chondropidas «Ερωτευμένα Άλογα»: Έχουμε όλοι πρόσβαση στον έρωτα; «Μιλάμε για το δυνατό αυτό ταρακούνημα που επιδρά μέσα μας και αλλάζει τους χυμούς του σώματός μας, για την κατάσταση αυτή που συνεπαίρνει το μυαλό μας και κατ’ επέκταση για τη φαντασίωση, το όνειρο, την βαθιά κρυμμένη επιθυμία που άλλοτε εκφράζεται κι άλλοτε μένει θαμμένη να περιμένει ένα “κάποτ... Main_slider Ιφιγένεια εν Αυλίδι: Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net «Ο άνθρωπος πάλευε πάντα με τους θεούς, τη Μοίρα και την Τύχη, αναζητώντας όλο και περισσότερο χώρο αυτενέργειας. Οι επιλογές μας και οι ακόλουθες πράξεις μας ορίζονται από το πλαίσιο της εκάστοτε στιγμής». Main_maxi5886(c)maxparovsky_1__copy Συνέντευξη: Ο Σταύρος Τσακίρης κάνει την Kάθριν Χάντερ Προμηθέα «Η δική μας παράσταση μάλλον θα χαρακτηριζόταν ριζοσπαστική. Θα δούμε έναν Προμηθέα που δεν είναι ούτε γυναίκα, ούτε άντρας, ούτε Θεός, ούτε Τιτάνας. Ένα αδύναμο ανθρώπινο ον που προσπαθεί να κατανοήσει γιατί το καταδίκασαν στη μοναξιά οι Θεοί σ’ αυτόν τον τόπο της εξορίας και με την επιπλέον σκλ... Main_slider Δάφνις και Χλόη: «Βουτώντας» στην αγάπη χωρίς εγχειρίδιο Οι συντελεστές της παράστασης μιλούν στο www.tospirto.net.
#load_content_with_ajax